Meraklı bir bilgisayar programcısının notları.
Merhaba! Ben Burak Selim Şenyurt - yazılım geliştirici, blogger ve öğrenme tutkunu.
Bu blogda yazılım mühendisliği, sistem tasarımı, programlama dilleri ve yeni teknolojiler üzerine yazılar paylaşıyorum. Özellikle .NET, Rust, Zig, yapay zeka araçları ve mimari konularına ilgi duyuyorum. Kendimi sürekli geliştirmeye ve yeni şeyler öğrenmeye adıyorum.
-
Spring Boot ile PostgreSQL Kullanan Basit Bir Web Uygulaması Geliştirmek
Spring Boot maceralarımız hız kesmeden devam ediyor. Bu sefer PostgreSQL veritabanını kullanan bir Web uygulamasını resmi dokümandan da yararlanarak geliştirmeye çalışacağız. Örneğimizde veritabanı olarak PostgreSQL kullanabiliriz. Her zaman olduğu gibi sisteme kurmamız şart değil. Pekala Docker imajından yararlanabiliriz. Kurgumuz basit bir MVC düzeneği olacak. Statik bir web sayfası dışında listeleme ve yeni kategori ekleme adımlarında şablonlardan (templates) faydalanacağız. Kategorileri ifade eden bir POJO sınıfımız olacak. PostgreSQL bağımlılığı kapsamında temel CRUD operasyonlarının tamamı Spring Boot’e ekleyeceğimiz bağımlılık sayesinde zaten hazır gelecek. Bunu kategori türüne uygulamak içinse generic bir Repository arayüzünden türetme yoluna gideceğiz.
-
Spring Boot ile MongoDb Kullanan Bir Rest Servisinin Geliştirilmesi
Spring Boot, Java kod tabanı üzerine oturmuş ve özellikle kurumsal çapta uygulamaların geliştirilmesinde önemli bir yere sahip olan Spring çatısınının kullanımını oldukça kolaylaştıran,basitleştiren zevkli hale getiren bir başka çatıdır (Framework). Dahili Dependency Injection mekanizması ve zengin paket desteği sayesinde otonom araçlardan akıllı televizyonlara, elektronik ticaretten bulut uygulamalara kadar birçok alanda Spring’in kabiliyetlerini oldukça etkin kullanabilmemize olanak sağlamaktadır. Birazdan sizin de göreceğiniz üzere az eforla oldukça etkili bir servis ortaya çıkaracağız.
-
BeeWare ile Linux Platformunda Desktop Uygulaması Geliştirmek ve Android Sürümünü Oluşturmak
Geçenlerde Python ile ilgili bir şeyler ararken BeeWare isimli çalışmaya rastladım. Her yerde python ile native uygulama geliştirmek gibi bir felsefesi vardı. Eee zaten python her platformda yüklenip kullanılmıyor mu? Yoo tam olarak olay öyle değil aslında. BeeWare ürünü macOS, Linux ve Windows platformlarında native uygulama geliştirmek haricinde iOS ve Android için de destek sunan bir araçlar ve kütüphaneler topluluğu. Söz gelimi iOS ve macOS platformundaki Objective C kütüphaneleri ile Python arasında köprü görevi gören Rubicon ObjC isimli bir araç sunuyor. Java kütüphaneleri ile bir iletişim mi gerekiyor!? O zaman Rubicon Java var. Diğer yandan cross-platform için Toga isimli bir widget kütüphanesi kullanıyor. Ayrıca python projelerini tek başına çalışabilir uygulamalar haline getirmek için (standalone native application) Briefcase isimli başka bir araca sahip ki bir çoğunu birazdan kullanacağız.
-
GO Ortamında Minik Bir CRUD Servisini Gin-Gonic ile Geliştirmek
Gin-Gonic hafif siklet sayılan ama yüksek performansı ile öne çıkan (Muadili olan martini’den çok daha hızlı olduğu ifade ediliyor. Bu arada farklı Http Web Framework’ler için şu yazıyı inceleyebilirsiniz) bir HTTP-Web framework. Elbette açık kaynak bir çatı. Middleware tarafında (Yani Request ve Response’lar arasında) Recover ve Log desteği sunuyor. Tabii kendi middleware bileşenimizi yazıp ekleyebiliriz de. Recovery modülü en başından beri ekli olduğundan paniklemeyen bir framework diyebiliriz:) Yani Go çalışma zamanında HTTP talepleri ile ilgili olarak bir panic oluştuğunda uygun bir 500 cevabı verebiliyor.
-
Microsoft ML.Net Kullanarak Basit Bir Öneri Tahminleme Uygulaması Geliştirmek
Yaz başından beri Mark J. Price’ın, C# 8.0 and.NET Core 3.0 – Modern Cross-Platform Development: Build applications with C#,.NET Core, Entity Framework Core, ASP.NET Core, and ML.NET using Visual Studio Code, 4th Edition (Evet biraz uzun bir ismi var:D) kitabıyla uğraştım. Hoş ben daha kitabı tamamlayamadan.Net 5.0 son sürümü çıktı ve hatta Mark bu sürüm için de yeni bir kitap yayınladı ya neyse:D Kitabın ilgimi çeken bölümlerinden birisi (19ncu Kısım) makine öğrenmesi ile alakalı olandı. Makine Öğrenmesi benim çok ama gerçekten çok uzak olduğum bir konu.
-
Yine Yeni Yeniden ELK(Bu sefer E ve K için docker-compose işin içinde)
Her ne kadar artık.Net 5.0 hayatımızın içinde olsa da bu yıl içinde bir yerlerde.Net Core 3.1 ile ELK kurgusunu yeniden değerlendirme ihtiyacı hissetmişim. Elasticsearch, Logstash ve Kibana kurgusu aslında günümüz uygulamalarında son derece popüler. Genellikle uygulama loglarının devasa şekilde biriktiği durumların çözümünde ideal bir kurgu olarak karşımıza çıkıyor. Bu kurguda uygulama loglarını standart bir formata uygun olacak şekilde Elasticsearch’e atar, Kibana arayüzünü kullanarak izleme yapar ve çeşitli durumların kontrolünü gerçekleştiririz. Ağırlıklı olarak üretim ortamında oluşacak hataların, performans kayıplarının ve dar boğazların yakalanması noktasında işimize yarayan bir düzenek olarak düşünebiliriz.
-
NextJS ile Web API Tüketen bir React Uygulaması Geliştirmek
Geçen sene React ile ilgili basit birkaç örnek denemiiş olmama rağmen öğrendiklerimi çok çabuk unuttuğumu fark ettim. Gerçek saha projelerinde sıklıkla kullanmayınca böyle bir şeyin olması kaçınılmazdı. Dolayısıyla skynet çalışmaları kapsamında tekrardan pratik yapmanın uygun olacağını düşündüm. Bu sefer amacımız Star Wars için https://swapi.dev adresinden sunulan REST servisini tüketen ve karakterlerin listesini gösteren bir web uygulaması geliştirmek. Bunu yaparken hafif siklet kategorisinde sayılan ancak bir çok işi kolaylaştırdığı söylenen Next.Js isimli web framework’ten faydalanacağız.
-
Nginx Kurgulu Hafif Bir Load Balancer Senaryosu
Dünyanın en popüler ve hızlı proxy serverlarıdan birisi sanıyorum ki Nginx. Daha önce birçok kez onun üzerinde.Net Core tabanlı servisleri konuşlandırmıştım. Ancak bu defa Nginx’in talepleri dengeli bir şekilde dağıtacak şekilde (Load Balancer olarak) nasıl kullanacağımızı öğrenmeye çalışacağız. Senaryo gereği NodeJS ile yazılmış basit bir dummy servisin birkaç kopyasını çalıştıracağız. Aynı makinede farklı port adresleri üzerinden hizmet verecek bu servislere gelen taleplerin dağıtımını, Load Balancer görevini üstlenecek olan Nginx sunucusu üstlenecek.
-
DART Programlama Diliyle Az Biraz Uğraşmak
Çok duydum, çok bahsedildi. Hep Flutter arkasında kaldı. Aslında yıllardır vardı. Birazcık bakmamın zamanı gelip de geçmişti. Haydi dedim o zaman. Önce onu Heimdall (Ubuntu-20.04) yüklemem gerekiyordu tabii. Bu adresteki talimatları takip ederek kurulumu gerçekleştirdim ve birkaç örnek kod parçasını bol yorum satırlarıyla önce skynet reposuna ardından da bloga bırakmaya karar verdim. Sizde Dart diline şöyle bir bakmak temel özelliklerini öğrenmek istiyorsanız aşağıdaki kronolojiyi takip ederek bana katılabilirsiniz. Eğer Java veya C# kökenliyseniz DART diline alışmanız da çok zor değil. Tabii başlamadan önce adettendir dil ile ilgili sözü geçen genel özellikleri şöyle bir sıralayalım.
-
Bir Web API Hizmetinde Talepler ile CQ Arasında Mediator Kullanmak
CQRS, nam-ı diğer Command Query Responsibility Segregation mimari deseni, veritabanına doğru yapılan yazma, güncelleme, silme gibi aksiyonlar ile veri çekme işlemlerini ayrıştırmayı önermektedir. Command tarafı ile ilişkilendirilen aksiyonlar sadece veri üzerinde işlem yapar ve geriye bir şey döndürmezler. Sorgulama (Query) tarafına ayrılan aksiyonlar da tam tersine sadece veri döndürmekten sorumludurlar (Listeleme veya tek bir öğe detayının döndürülmesi gibi) Bir Web API ve CQRS söz konusu olduğunda karşımıza birde Mediator tasarım kalıbının uygulanışı çıkar.
-
Sequelize Kullanılan Bir NodeJs Rest Servisi Geliştirmek
Bilgisayar ile ilk tanıştığım günden beri oyun oynamayı seven birisiyim. Tabii ilerleyen yıllarda buna vakit ayırmak benim için çok zorlaştı. Bu nedenle hep kendi devrimin efsane sayabileceğim oyunlarında takılı kaldım. Söz gelimi paraya kıyarak aldığım oyun bilgisayarıma (Hani şu acayip ekran kartları olan, bir sürü fan barındıran, renkli ışıklarıyla gece disko topuna dönüşen masaüstü canavarından bahsediyorum) taaa ikibinlerin başında ve öncesinde oynadığım Red Alert II ve Command & Conquer Generals oyunlarını yükleyip vakit geçirdim. Hani en en en yeni oynadığım oyun sanıyorum ki Hearthstone ve onda da herkes beni ezip duruyor diyebilirim:D Bende onu nerede kullanabilirim diye düşünürken bari kart ve kahramanlarını bir NodeJs servisine malzeme yapayım dedim.
-
Basit Bir .Net Core Worker Servisi(Linux Daemon Olarak)
Konfor alanı dışında çalışmak geliştiricileri zaman zaman zorlasa da pek çok yeniliğin de kapısını açıyor. Örneğin yıllar önce pek çok kurumsal projede Windows Service’ler geliştirmiş olan ben bunun Linux platformunda yapılıp yapılamayacağını asla bilemezdim; şayet evdeki makineme Ubuntu kurup üstünde.Net Core ile bir şeyler yapmaya çalışana kadar. İşte günün konusu planlı işler için bir alternatif olan Worker Service’ler.
-
MQTT Protokolünün Kullanıldığı Basit Bir Publisher/Subscriber Senaryosu
Yine bir yerlerde bir şeyleri araştırırken özellikle IoT ve M2M konseptinde yaygın olarak kullanılan MQTT (Message Queuing Telemetry Transport) isimli bir mesajlaşma protokolüne denk geldim. Düşük bant genişliklerinde, yüksek gecikme sürelerinin olduğu senaryolarda hafif bir mesajlaşma protokolü olarak karşımıza çıkıyor. En sık verilen senaryo bir IoT cihazının ısı sensöründen yayınlanan mesajın abone olan cep telefonu veya bilgisayarlar tarafından görülebilmesi. Elimde bir Raspberry PI vardı ama ısı sensörü yoktu. Dahası sensör alıp kurcalamaya üşendim diyelim. Hızlı bir antrenman için hayali bir senaryo düşündüm aşağıdaki karalamayı yaptım.
-
Eğlenceli Sayılabilecek bir SignalR Uygulaması
Turşunun iyisi limonla mı olur yoksa sirkeyle mi? Neşeli Günler’i izleyenleriniz rahmetli Münir Özkul ve Adile Naşit arasındaki atışmayı gayet iyi bilir:) Arada bir eski de olsa her yönüyle bizlere tarifsiz dersler veren yapımlarımızı izlemek gerekiyor. Tabii yine de turşunun iyisi limonla mı olur yoksa sirkeyle mi olur pek bilemiyorum. İyisi mi bunu bir SignalR servisine bırakalım. Ne dersiniz?
-
Şu Docker-Compose Dedikleri
Önceki çalışmalardan birisinde ELK kurgusunda ElasticSearch ve Kibana tarafı için docker compose’dan yararlanmıştım. Orada iş nispeten daha kolaydı. Var olan docker imajlarını bir kompozisyon çerçevesinde düşünerek ele almıştım. Ama kendi servislerimizden oluşan bir kompozisyon gerekirse nasıl bir yol izlenebilir merak da ediyordum. İşte yılın o vakitleri bunu öğrenmeye çalışmışım.
-
Python Tarafında ProtoBuf (Protocol Buffers) Serileştirme
Protocol Buffer, Google’ın yapısal verileri (structured data) serileştirmek için geliştirdiği bir protokol (Hatta gRPC ile sıklıkla anılır) Onu XML (eXtensible Markup Language) benzeri bir veri tanımlama formatı olarak düşünebiliriz ama çok daha az yer tutar ve serileştirme süresi çift yönlü olarak daha kısadır. Şu sıkça gördüğümüz proto uzantılı dosyaların ana fikridir.
-
Sıkça Duyduğum Deno'ya Hello Dedim
Denver, the last dinosaur He’s my friend and a whole lot more Denver, the last dinosaur Shows me a world I never saw before…
-
Sekiz Saatlik Sonsuz Döngü
Uygulama geliştirme yaşam döngümüzün henüz otuzuncu Sprint başındaydı. İki haftalık koşu görevlerini Sprint Planning toplantısında zaten belirlemiştik. Takım olarak 13 Story Point’e sahip Production Support Buffer mecburen her sprint içerisine dahil ettiğimiz bir maliyet. 17 yaşındaki Microsoft.Net tabanlı devasa ERP (Enterprise Resource Planning) ürünümüz ek geliştirmeler veya önceki yıllardan kalan teknik borçlar sebebiyle bazen üretim ortamı sorunları ile karşımıza gelmekte. Büyüklüğüne nazaran Code Coverage oranının düşük olması yeni ilavelerin var olan yapılara olan etkisini anlamamızı zorlaştırıyor. Ben, Mali İşler ve Ortak Modüller (Kimsenin bilmediği bir modül varsa böyle gelin) ekibindeyim. Lakin ERP’nin diğer modüllerinde de benzer sorunlar olabiliyor.
-
Switch Case Kullanmadan Kod Yazılabilir mi?
İnsanoğlu yağmurlu bir pazar günü evden çıkıp ne yapacağını bilemezken ne hakla ölümsüzlükten bahseder. Bir yazara ait olan bu cümleyi sevgili Serdar Kuzuloğlu’nun yakın zamanda izlediğim söyleşisinden not almışım. İnsanlığın ömrünü uzatmaya çalışması ile ilgili bir konuya atıfta bulunurken ifade etmişti. Oysa karşımızda duran ekolojik denge ve iklim problemleri, yakın gelecekte (2025 deniyor) dünya nüfusunun 1 milyar 250 milyon kadarının içilebilir su kaynaklarına erişemeyeceğini işaret etmekte. Lakin bundan etkilenmeyecek olan ve asıl ömrünü uzatmak isteyen dünya nüfusunun en zengin %1i, söz konusu kıtlığın yaratacağı sorunlardan ve başka felaketlerden korunmak için kendisine dev sığınaklar inşa ediyor, adalar satın alıyormuş. Gerçekten anlaşılması çok zor ve bir o kadar da karmaşık bir durum değil mi? Bu distopik senaryo bir kenara dursun biz geleceğin iyi şeyler getireceğini ümit ederek gelişmeye devam edelim.
-
MongoDB ile Bir GO Uygulamasını Konuşturmak
Teknoloji baş döndüren bir hızla ilerlerken beynimizin tembelleştiğini de kabul etmemiz gerekiyor. Artık pek çok işimiz otonomlaştırıldığından zihnimiz eski egzersizleri yapmıyor. Yıllar önce İngiltere’de yapılan bir araştırmada çocukların hesap makinesi kullanması sebebiyle temel dört işlem matematiğinde sorunlar yaşadığı tespit edilmişti. Yine Kanada’da yapılan bir araştırma insanların dikkat dağılma sürelerinin 8 saniyelere kadar indiğini gösterdi. Hafızamızı dinç tutma noktasında Japon balıkları ile yarışır bir konumda olduğumuz da aşikar. Kaçımız aklından ezbere 4 telefon numarasını sayabilir (Üç haneliler yasak) Otonomlaşan dünya sebebiyle tembelleşen ve dış uyarıcılar yüzünden sürekli dikkati dağılan zihnimiz…Gerçekten de dikkatimizi dağıtan, odaklanmamızı bozan o kadar çok şey var ki. Dolayısıyla kendimizi yetiştirmek istediğimiz konulara çalışırken ne kadar verimli olabiliyoruz bir bakmak gerekiyor. Tekrar satın alınamayacak olan zamanın ne kadar kıymetli olduğunu düşünürsek verimli çalışmanın ilerleyen yaşlarda çok çok önemli bir mesele haline geldiğini vurgulamak isterim.