Windows Programlama

Bizim dünyamızda zaman hızla akar ve eskiler eskide kalıp, yerini yeniler almaya başlar. Her ne kadar uzun ömürlü kavramlar söz konusu olsa da genel itibariyle yazılım dünyası böyledir. Bazen durup geriye bakar, eskiden nasıl yaptığımızı hatırlar, sonra yenisine dönerek bir kıyaslama yaparız. İşte bu yazımızda yıllarca eski stilde geliştirme yapmış klasik bir.Net yazılımcısının gözünden, yenilikçi bir konuya (ki çıkalı da çok çok çoook zaman olmuştur) bakmaya çalışacağız. Buyrun bakalım.

Geçtiğimiz günlerde Workflow 4.0 ile ilişkili araştırmalarıma devam ederken, özellikle dekleratif olarak tanımlanabilen WF servislerindeki önemli bir noktayı farkettim. Bu, aynı zamanda WF 4.0 ile birlikte gelen en önemli yenilikler arasındaydı. (Hatta WF motorunun-Engine- değişmesi veya temel aktivite kütüphanesinde (Base Activity Library), ata tip olarak WorkflowElement isimli yeni bir sınıfın getirilmesi kadar önemliydi) Bir workflow örneğinin sadece XAML içeriğinden oluşacak şekilde koda ihtiyaç duymadan tasarlanabilmesi (design), derlenebilmesi (Compile) ve gerektiğinde çalışma zamanında basit bir notepad uygulaması ile değiştirilerek güncellenebilmesi…Burada özellikle derleme konusu son derece dikkat çekici. Nedeni mi?

Uzun süredir ara verdiğimiz makalelerimize kaldığımız yerden devam ediyoruz. Bu makalemizde çok basit seviyede Windows Presentation Foundation uygulamalarının temellerinden birisi olan Layout kavramını inceleme çalışıyor olacağız. WPF uygulamalarında kullanılan ekranlara ait element veya kontrollerin mutlaka bir Layout bileşeni içerisinde konuşlandırılmış olmaları gerekmektedir. Layout bileşenleri temelde birer Panel olarak düşünülmelidir.

Yıllardır ister büyük çaplı ister küçük çaplı olsun pek çok proje web tabanlı olarak geliştirilmektedir. Projelerde bu tip bir seçime gitmenin en büyük nedenlerinden biriside web uygulamalarındaki dağıtım modelinin (Deployment Model) Windows tabanlı olanlara göre çok daha kolay olmasıdır. Her ne kadar.Net 2.0 ile birlikte gelen ClickOnce veya daha öncesinden beri var olan ActiveX gibi dağıtımı kolaylaştırabilecek teknolojiler var olsada bunlar Web uygulamalarına olan yönelimi azaltamamıştır. Sonuç itibariyle web tabanlı uygulamalarda, yazılan parçaları yorumlayacak bir tarayıcı penceresinin (Browser) olması yeterlidir.

Bir önceki makalemizde Windows Prensetation Foundation (WPF) uygulamalarında animasyon işlemlerinin temel animasyon tipleri (Basic Animation Types) yardımıyla nasıl gerçekleştirilebileceğini incelemeye başlamıştık. Bu makalemizde animasyon işlemleri üzerindeki yönetimin biraz daha fazla olmasını sağlamak için farklı teknikleri göz önüne alıyor olacağız. Her zaman olduğu gibi konuyu daha iyi kavrayabilmek adına örnekler üzerinden ilerlemekte fayda olduğu kanısındayım. Dilerseniz hiç vakit kaybetmeden ilk örneğimiz ile başalayım. Hatırlanacağı üzere, WPF uygulamalarında bileşenlerin rotasyon işlemleri için RotateTransform, ScaleTransform ve benzeri tiplerin kullanıldığını görmüştük.

Windows uygulamalarında kullanıcılara görsel bir şölen sunmak için animasyon işlemlerinden yararlanılır. Ne varki söz konusu animasyonları gerçekleştirebilmek amacıyla zorlu olan bazı süreçlerin aşılması gerekmektedir. Burada aslında, GDI+(Graphics Device Interface) alt yapısını (Infrastructure) daha etkili kullanmak adına daha çok ve daha karmaşık kodların yazılması, form üzerinde animasyonun zaman çizelgesine göre Timer bileşenleri ile Interval özelliği ve Tick olayı (event) gibi üyelerlerle uğraşılması ve hatta yeri geldiğinde ana iş parçasının (Main Thread) bozabileceği durumların önüne geçmek için özel tedbirler alınması söz konusudur. Hele birde işin içerisine üç boyutlu (3D) nesneler girdiğinde ve bunların üzerinde kullanıcı etkileşimli olayların tetiklenebilmesi de istendiğinde programıcının geliştirme süreci hem zorlaşacak hemde uzayacaktır.

Windows Presentation Foundation (WPF) ile ilgili bir önceki makalemizde, iki boyutlu (2D) grafiklerin çizilmesi amacıyla kullanılan fırçaları (Brushes) incelemeye çalışmıştık. Bu makalemizde ise iki boyutlu şekilleri (Shapes) araştırıyor olacağız. Vektörel grafiklerde şekillerin (Shapes) büyük önemi vardır. Nitekim temel şekiller kullanılarak asıl resimler ve görüntüler kolaylıkla elde edilebilir. Bir CAD uygulamasının karmaşık çizelgelerinden, eğlenceli çocuk programlarında kullanılan vektörel grafiklere kadar pek çok alanda temel şekiller yeterli olmaktadır. Söz gelimi bir şehrin imar planlamasında kullanılacak bir programda iki boyutlu olarak düşünüldüğünde dörtgenler, daireler, elipsler, poligonlar ve düz çizgiler evlerin, yolların, arsaların, parkların ifade edilmesi için yeterlidir. Senaryolar arttırılabilir ve daha geniş alanlarda düşünülebilir. Ancak temel olarak gereken şekiller bellidir. WPF kendi bünyesinde iki boyutlu çizimlerin gerçekleştirilebilmesi amacıyla aşağıda belirtilen şekilleri (Shapes) sunmaktadır.

Windows uygulamalarında özellikle.Net tarafında vektörel grafik işlemleri için çoğunlukla GDI+ alt yapısı (infrastructure) kullanılmaktadır. Ancak Windows Presentation Foundation (WPF) mimarisinde öne çıkan özelliklerden biriside grafik anlamdaki yeteneklerin son derece geliştirilmiş olmasıdır. Kişisel görüşüm grafik yönündeki özelliklerin gelişmesi dışında bu tekniklerin element bazında uygulanabiliyor olması son derece önemli ve yerindedir.

Bu gün geliştirdiğimiz programların çoğu veri (Data) ile ilişkili kaynakları kullanmaktadır. Özellikle büyük ölçekli pek çok proje tipi içerisinde mutlaka verilerin kullanılması söz konusudur. Veriler kimi zaman müşteri bilgilerini, kimiz zaman ürün bilgilerini, kimi zamanda uygulamaya ait konfigurasyon bilgilerini vb… tutar. Verilerin çoğu zaman veritabanı sistemlerinde, fiziki dosyalarda veya program içerisindeki özel tiplerde saklandıklarını görürüz. Çok doğal olarak bu veri depoları içerisinde tutulan bilgilerin son kullanıcılara gösterilmeside söz konusudur.

Windows Presentation Foundation windows tabanlı uygulama geliştirmeye çok yeni bir yaklaşım getirdi. Tabiri yerindeyse pek çok yenilik ile karşı karşıyayız. İşte bu makalemizde WPF ile geliştirilen windows uygulamalarında çekirdek nesnelerden birisi olan Application tipini incelemeye çalışacağız. Application nesnesi, WPF uygulamalarının çekirdek nesnesidir.

Windows Presentation Foundation (WPF), windows tabanlı uygulama geliştirme modeline yeni ve çok farklı bir soluk getirmiştir. Daha çok web uygulama geliştirme sistematiğini andıran bu yeni model,.Net Framework 2.0 ile birlikte yapabildiklerimizi tek bir çatı altında toplamıştır. Hatırlayacağınız üzere, benzer bir yaklaşım modelinin Windows Communication Foundation (WCF) içerisinde de yer aldığından daha önceki makalelerimizde bahsetmiştik. Öncelikle bu noktaya nasıl gelindiğini vurgulamakta fayda var..Net Framework 2.0 açısından baktığımızda windows uygulamalarını geliştirirken yaşanan bazı sıkıntılar vardır.

Windows uygulamalarında, arka planda çalışan iş parçalarının (process) çok uzun sürdüğü durumlar ile sıkça karşılaşırız. Bu gibi durumlarda genellikle kullanıcı ekranı (UI - User Interface) kısa süreliğine de olsa arka plan işlemleri tamamlanıncaya kadar donar. Bunun önüne geçmek için Thread sınıflarını kullanabiliriz. Ancak.Net 2.0 ile birlikte windows uygulamalarında arka planda asenkron olarak çalıştırılabilecek tipteki işlemleri kolayca yönetebileceğimiz BackgroundWorker isimli yeni bir görsel bileşen gelmektedir. Bu makalemizde bu bileşen yardımıyla, UI kitlenmelerine neden olacak tarzdaki süreçleri nasıl yönetebileceğimizi görmeye çalışacağız.

Bugünkü makalemizde, bir Formu kodla nasıl oluşturacağımızı, bu form üstüne nasıl kontroller ekleyeciğimizi, bu kontoller için nasıl olaylar yazacağımızı vb. konuları işlemeye çalışacağız. Bildiğiniz gibi Visual Studio.NET gibi grafiksel ortamlar ile Form ve Form nesnelerini görsel olarak, kolay ve hızlı bir şekilde oluşturabilmekteyiz. Bu bizim programlama için ayıracağımız sürede, ekran tasarımlarının daha hızlı yapılabilmesine olanak sağlamaktadır.