Meraklı bir bilgisayar programcısının notları.
Merhaba! Ben Burak Selim Şenyurt - yazılım geliştirici, blogger ve öğrenme tutkunu.
Bu blogda yazılım mühendisliği, sistem tasarımı, programlama dilleri ve yeni teknolojiler üzerine yazılar paylaşıyorum. Özellikle .NET, Rust, Zig, yapay zeka araçları ve mimari konularına ilgi duyuyorum. Kendimi sürekli geliştirmeye ve yeni şeyler öğrenmeye adıyorum.
-
Tasarım Prensipleri - Loose Coupling
Yazılım teknolojilerinde uygulanan tekniklerin çoğunda temel tasarım prensipleri sıklıkla ele alınmaktadır/Alınmalıdı. Örneğin eXtreme Programming, Aspect Oriented Programming vb… yazılım geliştirme tekniklerinde bu prensiplerin çoğuna rastlayabiliriz. Bu yazı ile birlikte Temel Tasarım Prensiplerinin incelenmesine başlıyor olacağız ki özellikle büyük çaplı projelerde bu tip disiplinler büyük bir öneme sahiptir.
-
Caching Application Block Merakı
Az önce 1966 yılında çevrilmiş olan ve küçüklüğümde bol bol izlediğim nefis bir filmi belkide 179ncu kez tekrardan seyrettim. Eskiler aşağıdaki resimden hangi film olabileceğini tahmin edebilirler. Yeni nesilden seyretmeyen varsa eğer The Good, The Bad and The Ugly filmini mutlaka tedarik edip izlesinler. Peki bunun anlatacağım konu ile bir ilgisi var mı? Hayır yok.
-
Parallel.For Metodu için Stop, Break Kullanımı [Beta 1]
Parallel.For metodu bildiğiniz gibi döngüsel işlemleri birden fazla göreve bölerek kısa sürede yapılmasına olanak sağlamaktadır. Bu yazımda, kelimeler ile ifade etmeyi bir türlü beceremediğim ancak bir örnek üzerinden sizlere aktarabileceğim Stop ve Break metodları üzerinde durmaya çalışacağım. Aslında amaç tahmin edeceğiniz üzere paralel çalışan döngü içerisinden çıkmak. Bu ardışıl çalışan bir for döngüsü göz önüne alındığında problem değil. Ya da önemsenmesi gereken sorunlara yol açabilecek bir konu değil. Nitekim tek bir Thread söz konusu. Ancak Parallel.For metodu işlemleri gerçekleştirirken birden fazla Task’in başlatılmasına neden olmaktadır. Bu durumdada Stop veya Break gibi iki farklı metodun nasıl davranış göstereceğini bilmekte yarar vardır. İşte konuyu anlayabilmek için Visual Studio 2010 Beta 1 sürümünde geliştirdiğim örnek Console uygulaması kodları.
-
Concurrent Collections : Macera BlockingCollection<T> ile Devam Ediyor [Beta 1]
Bir önceki blog yazımda paralel programlama kabiliyetlerinden birisi olan Concurrent Collections (Eş Zamanlı Koleksiyonlar) kavramını incelemeye çalışmıştım. Ne varki kendimi bunlara olan gereklilikler konusunda bir süredir ikna edebilmiş değilim. Dolayısıyla ihtiyaçları ortaya koymak adına basit bir senaryo üzerinden ilerlemeye karar verdim. Aslında eş zamanlı koleksiyonların kullanılması için en büyük gereksinim, bir koleksiyonun elemanları üzerinde aynı anda işlemler yapılmak istenmesi halinde ortaya çıkmaktadır. Konuyu daha net kavrayabilmek adına şöyle bir senaryoyu geliştirmeye karar verdim; Bir metin dosyasında
|işaretleri ile birbirlerinden ayrılmış text tabanlı verilerin, generic bir List koleksiyonu içerisine alınması ve sonrasında ise bu koleksiyon elemanlarının içeriklerinin değiştirilmesi. -
Concurrent Collections (Eş Zamanlı Koleksiyonlar) [Beta 1]
.Net Framework 4.0 ve içerdiği paralel genişletmeler (Parallel Extensions) ile birlikte gelmekte olan yenilikler arasında, eş zamanlı (Concurrent) çalışabilen ve Thread Safe olan koleksiyonlarda bulunmaktadır. Bu koleksiyonlar aslında veri yapıları (Data Structures) ile birlikte gelen yeni tipler arasında yer almaktadır.
-
for mu, foreach mi? Yoksa Parallel.For mu, Parallel.ForEach mi? [Beta 1]
Gecenin bu saatinde uyuyamayıp blog’uma bir şeyler yazmak isteyişimin sebebi, bu gün bir okurumdan gelen şu sorudur; “Madem Parallel.For veya Parallel.ForEach ile herşey daha hızlı oluyor, niye normal for ve foreach döngülerini bu formasyona sokmuyorlarda ek bir şeyler ilave ediyorlar”. Dolayısıyla klavyemi elime aldım ve hemen bir test programı yazmaya koyuldum. Bu kez amaç vaat edilenin tersini göstermekti. Yani performansa ve hıza ulaşmaya çalışmayacak, tam aksi yöne gitmeye gayret edecektim. Aslında bu işlemler için gayet profesyonel test araçları mevcuttur. Ancak bir araca gerek duymadanda analizimizi yapabiliriz. İşe Visual Studio 2010 Beta 1 üzerinde, basit bir Console örneği geliştirerek başladım. İşte kodlarımız;
-
TPL - İptal İşlemi [Beta 1]
Bir önceki blog yazımda, TPL kullanılarak WinForms uygulamalarında paralel işlemlerin nasıl yapılabileceğini ele almaya çalışmıştım. Örnekte son geldiğimiz noktaya bakıldığında aşağıdaki kazanımları elde ettiğimizi düşünebiliriz.
-
TPL ile WinForms Macerası [Beta 1]
Dün gece Task Parallel Library ile ilgili olarak internette araştırma yaparken, örnekleri çoğunlukla (hatta tamamen) Console uygulamaları üzerinde geliştirdiğimi farkettim. Oysaki TPL veya PLINQ gibi alt yapıların, WinForms yada WPF (Windows Presentation Foundation) uygulamalarında nasıl kullanılabileceğide önemli bir konuydu. Özellikle Windows Form’larının TPL çalışmalarına karşı nasıl tepkilerde bulunabileceği belkide en önemli noktaydı. Biliyorsunuz TPL alt yapısında, işlemci ve çekirdek gücü sonuna kadar kullanılmakta ve arka planda coşan pek çok Thread yer almaktadır. Fakat WinForms uygulamalarında herşeyin hakimi olan ana Thread’in genellikle bencil olduğuda bilinmektedir. Bu nedenle TPL ile çekilen bir veri içeriğinin, Form üzerindeki bir kontrole doldurulması gerçekten başa bela olabilir.
-
TPL için Önemli Bir Kavram : Task [Beta 1]
Bir önceki blog yazımda Task Parallel Library alt yapısının ne olduğunu sizlere aktarmaya çalışmıştım. Tabiki bu alt yapı üzerinde durulması gereken pek çok konu bulunmaktadır. Heyecanım çok, anlatmak içinde sabırsızlanıyorum. Ama her zamanki gibi adım adım ilerlemekte ve acele etmemekte yarar olduğu kansındayın. TPL ile ilişkili önemli konulardan birisi Task (yada Task) sınıfıdır. TPL esas itibariyle görev adı verilen küçük iş parçaları üzerine kurulu bir yapı olarak düşünülebilir. Bu nedenle Task sınıfı son derece önemlidir.
-
TPL(Task Parallel Library) Nedir? [Beta 1]
Uzun uzun zaman önceydi. İlk bilgisayarımı daha dün gibi hatırlıyorum. Efsane Commodore 64.
-
.Net RIA Servisleri - Özel Doğrulama(Custom Validation)
Bir önceki blog yazımızda,.Net RIA Servislerin kullanıldığı Silverlight uygulamalarında doğrulama (Validation) işlemlerinin nasıl yapılabileceğini incelemeye çalışmıştık. Bu yazımızda ise, Range, Required, StringLength, RegularExpression gibi built-in niteliklerle (attribute) gerçekleştirilen doğrulamalar haricinde kalan özel durumlar için nasıl ilerleyebileceğimizi araştıracağız. Konuyu adım adım irdelersek, aşağıdaki işlemleri yapmamız gerekmektedir.
-
PLINQ - ForAll [Beta 1]
Bildiğiniz gibi bir süredir LINQ sorgularının paralel çalıştırılması ile ilişkili çalışmalarıma ve araştırmalarıma devam etmekteyim. Bu yazımdaki konumuz ise System.Linq.ParallelEnumerable static sınıfı içerisinde tanımlanmış olan ForAll genişletme metodudur (extension methods).
-
Paralel Sorgularda İstisna Yönetimi(Exception Handling) [Beta 1]
Yönetimli kod (Managed Code) tarafında istisna yönetimi oldukça önemli konulardan birisidir. Uygulamaların veya kod süreçlerinin istem dışı sonlanmasının önüne geçilmek istendiği durumlarda, basit try…catch…finally bloklarından yararlanabilir yada Enterprise Library gibi kütüphanelerin sunduğu bloklardan faydalanarak istisna yönetimini üst seviyede sağlayabiliriz.
-
PLINQ - Paralellik Altında Ardışık(Sequential) Çalışmak [Beta 1]
Bir önceki blog yazımızda PLINQ ifadelerinde sıralama konusuna değinmeye çalışmıştık. Bu yazımızda ise, paralel olarak çalıştırılan LINQ sorguları içerisinde, ardışık (Sequential) olarak nasıl işlem yapılabileceğini incelemeye çalışacağız.
-
PLINQ - Sıralamayı(Ordering) Korumak [Beta 1]
Hatırlayacağınız gibi, PLINQ (Parallel LINQ) ile ilişkili ilk yazımda, LINQ sorgularının eş zamanlı olarak nasıl çalıştırılabileceğini incelemeye çalışmıştık. Hello World örneğimizde ağırlıklı olarak aşağıdaki sorgu üzerinde durmuştuk.
-
PLINQ (Parallel LINQ) - Hello World [Beta 1]
Bildiğiniz gibi son yazımı deniz kenarında bir kafede tatildeyken yazmıştım. Ama tatil bitti malesef ve tekrardan Morpheus’un sözleri kulaklarımda çınladı “Wellcome to the real world”. Yinede 1 haftalığınada olsa tatil yapabildiğime şükrediyorum. Gerçek dünyaya döndükten sonra tabiki bir süre adaptasyon sorunları ile karşılaşıyor insan doğal olaraktan. Bu adaptasyon sorunları içerisinde boğuşurken, neleri araştırabilirim diye düşünürken buluverdim kendimi.
-
.Net RIA Servisleri - DomainDataSource Kulanımı
Her ne kadar şu günlerde güzel ülkemizin Ege kıyılarında kısa bir dinlenme molası vermiş olsamda, internetin sahil kıyılarındaki cafe’lere kadar girmiş olması, herşeyi değiştiriyor.
-
.Net RIA Servisleri - CRUD İşlemleri
Bildiğiniz gibi bir süredir.Net RIA Servisleri ile ilişkili araştırmalarıma devam etmekteyim. Bu yazımızda,.Net RIA Servislerinde Insert, Update ve Delete işlemlerini nasıl yapabileceğimizi basit bir örnek üzerinden adım adım aktarmaya çalışacağım. Daha önceki Hello World örneğimizden farklı olarak, DAL (Data Access Layer) içerisinde LINQ to SQL modelini kullanıyor olacağız. İlk adımımız elbetteki bir Silverlight Application projesi oluşturmak olmalıdır..Net RIA Servisini kullanacağımız için, projenin oluşturulması sırasında Link to ASP.NET Server Project seçeneğinin işaretli olmasına dikkat edelim.
-
.Net RIA Servisleri - Hello World
Hatırlayacağınız gibi bir önceki blogyazımda,.Net RIA Servisleri hakkında edindiğim kısa ve özet teorik bilgileri sizinle paylaşmaya çalışmıştım. Bu yazımda ise, teoriği pratiğe dökmeye gayret edeceğim. Geliştireceğimiz örnek,.Net RIA Servisini kullanan bir Silverlight uygulaması olacak. Geliştirmeyi Visual Studio 2008 üzerinde, Silverlight 3.0 ortamını kullanarak gerçekleştireceğim. Bu nedenle aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi, klasik bir silverlight projesi oluşturarak işe başlayabiliriz.
-
.Net RIA Servisleri Nedir?
Son yıllarda bildiğiniz üzere Servis Tabanlı Uygulamalar (Service Oriented Applications) hayatımızda oldukça fazla yer kaplamaya başladı. Microsoft cephesinden olaya baktığımızda, en büyük sıçramanın Windows Communication Foundation ile.Net Framework 3.0’ da yaşandığını söyleyebiliriz. WCF’in getirdiği servis bazlı uygulama geliştirme yaklaşımı,.Net Framework 3.5 ile dahada zenginleşti. Eklenen Web programlama modeli (Web Programming Model) özellikleri sayesinde, REST (Representational State Transfer) bazlı servislerin geliştirilebilmesinin yolu açıldı. Sonrasında Workflow Foundation ile iç içe geçen WCF özellikleri sayesinde, iş akışlarının farklı domainler ile haberleşebilmesi veya servis gibi sunulabilmesi olanaklı hale geldi. Derken.Net Framework 3.5 Service Pack 1 ile hayatımıza başka bir kavram daha girdi. Ado.Net Data Services.