Meraklı bir bilgisayar programcısının notları.
Merhaba! Ben Burak Selim Şenyurt - yazılım geliştirici, blogger ve öğrenme tutkunu.
Bu blogda yazılım mühendisliği, sistem tasarımı, programlama dilleri ve yeni teknolojiler üzerine yazılar paylaşıyorum. Özellikle .NET, Rust, Zig, yapay zeka araçları ve mimari konularına ilgi duyuyorum. Kendimi sürekli geliştirmeye ve yeni şeyler öğrenmeye adıyorum.
-
Tek Fotoluk İpucu 156 - Sevimli Ruby Block'ları
Farklı programlama dillerini öğrenmeye çalışırken alışkın olduğum programlama dillerindeki ortamlardan çok daha farklı kabiliyetleri görme şansı buluyorum. Bazı dillerin kabiliyetleri çok dikkat çekici oluyor. Örneğin Ruby dilindeki block kavramı. İlk tanımaya çalıştığım şu kod parçasında mevzuyu az çok anlamış olsam da asıl gücünü görmek için Ruby’nin kendi built-in yapılarındaki block kullanımlarını incelemem gerekti. Sonunda asıl faydasını anladım diyebilirim. Konuyu anlamak için dizilere sıklıkla uygulanan each, find_all, reject gibi metodları göz önüne aldım. Örneğin bir dizide belirli kurallara uyan elemanları elde etmek için kullanılan find_all metodunu kendim yazmak istesem ve bir block kullanmam gerekse bunu nasıl yapabileceğimi bulmaya çalıştım. Siz, Ruby’yi geliştiren kişi olsanız ve metodlara parametre olarak kod bloklarını geçirme yeteneğini ilave etseniz veri yapılarında bu özelliği nasıl kullandırtınız? Aşağıdaki örnek ekran çıktısında yer alan findSomething metodu gibi olabilir mi?
-
Ruby Kod Parçacıkları 34 - Struct ve OpenStruct
Bir süredir şirket içinde vereceğim Ruby eğitimine hazırlanmaktayım. İşlerden çok vakit kalmasa da önceki Ruby notlarımı ve farklı kaynakları takip ederek 101 seviyesinde bir içerik oluşturmaya çalışıyorum. Gün içinde C# evde geç vakitlerde ise Ruby. Biraz yorucu olsa da oldukça keyifli aslında. Hem yeni bir şeyler öğreniyorum hem de iç eğitim gibi bir gerçek olduğundan ciddi anlamda not çıkartıyorum. Bugün konular üzerinden geçerken struct ve openstruct kavramlarını atladığımı fark ettim (Ov yooo) Tabii hemen öğrenmeye başladım. Neymiş ne için kullanılırmış biraz fikir sahibi oldum. İşte notlarım.
-
Tek Fotoluk İpucu 155 - C# 7.0 Tuple İyileştirmeleri
C# 7.0 tarafında geliştiricileri mutlu eden iyileştirmelerden birisi de Tuple tipi ile ilgili. Klasik olarak bir tip tanımı yapmamıza ihtiyaç duymadan özellikle metodlardan dönüş yaptığımız noktalarda faydalanabildiğimiz generic Tuple tipinin en büyük handikapı, üye isilmendirmeleri. Aşağıdaki kod parçasında bu durumu açık bir şekilde görebiliriz.
-
GoLang - Pointers
1993 yılında girdiğim Matematik Mühendisliği bölümünün bilgisayar programlama ağırlıklı bir müfredatı vardı. GWBasic ile başlayan maceramızda Pascal, C, C++, Cobol gibi programlama dillerine uğradık. Sınavlarımız çoğunlukla kağıt üzerinde olurdu. Basit for döngülerini dahi kağıt üzerinde yazarak algoritma çözmeye çalışırdık. Haliyle C gibi case-sensitive kuralların katı olduğu dillerde sınavlar epey zorlu geçerdi.
-
Tek Fotoluk İpucu 154 - C# 7.0 out İyileştirmesi
Henüz C# 6.0’ın nimetlerini şirket projelerinde deneyimleme fırsatı bulamamışken yakın zamanda çıkan Visual Studio 2017 ile birlikte gündeme oturan C# 7.0 kabiliyetlerini yeni yeni keşfetmeye başlıyorum. C# 7.0 tarafında da epey yenilik var. Bunlardan birisi de özellikle out anahtar kelimesinin kullanımına yönelik. En yaygın senaryo string bir içeriğin sayısal tipe dönüştürülmesi sırasında TryParse fonksiyonunun kullanılması. Normal şartlarda aşağıdaki kod parçasındaki gibi gerçekleştirdiğimiz bir operasyon bu.
-
C# 6.0 - Collection Initializers için Add Metodunu Yönlendirmek
Mesleki hayatımın bir döneminde yazılım eğitmeni olarak çalıştım. Ağırlıklı olarak.Net eğitimleri verdim. Tabii o zamanlar.Net nispeten daha kolaydı. Bu kadar fazla dallanan bir Framework değildi ama C# dil özellikleri de acımasızca genişlemiyordu. Aradan geçen onca yıldan sonra çalıştığım turuncu bankanın kendi akademisinden iç eğitim isteği geldi.
-
GoLang - defer, panic ve recover Kavramlarını Tanıyalım
Gopher’ın Go diline kattığı sevimlilik ortada. Sadece maskotu değil bazı kavramları da oldukça motive edici bu dilin. Bir.Netçi olarak ortama hata fırlatmak istediğim de kullandığımız throw new Exception gibi bir terminoloji yerine panic şeklinde bir anahtar kelimenin kullanılması aslında kasttettiğim. Hatta go dilinin resmi dokümanlarında “Panic is a built-in function that stops the ordinary flow of control and begins panicking.” şeklinde bir cümle ile bu terim hoş bir şekilde ifade edilmiş. En azından beni tebessüm ettirdi fotoğraftaki minion’u ise biraz ürküttü.
-
GoLang - Slice ve Map Kavramları
Gopher olma çalışmalarım iş yoğunluğuna bağlı olarak zaman zaman hızlı ve zaman zaman da yavaş bir şekilde devam ediyor. Açıkçası Gopher karakterini ve internetteki örneklerini çok sevdim. Google oldukça sevimli bir logo yaratmış. Bu nedenle her bölüm mümkün mertebe farklı bir Gopher’ı ekranlarınıza taşımaya çalışıyorum.
-
Tek Fotolu İpucu 153 - Config Sekmesini Harici Dosyadan Okumak
Uygulamalarımıza ait pek çok parametrik bilgiyi zaman zaman config uzantılı dosyalar içerisinde tuttuğumuz çok olmuştur. Web tabanlı uygulamalar ve servislerde web.config, exe tipi uygulamalarda ise app.config dosyaları söz konusudur. Bu dosyalarda standard olarak kullanılan içerikler mevcuttur. appSettings, connectionStrings sanıyorum ki en popüler olanlarındandır. Peki bu tip konfigurasyon segmentlerinin harici dosyalardan da alınabileceğini biliyor muydunuz? Örneğin uygulamanın appSettings içeriğinin farklı bir dosyadan gelmesini sağlayabiliriz (appSettings içerisine alınacak olan key:value çiftlerinin çok kalabalık olduğu senaryolarda bu teknik oldukça işe yarayabilir) Nasıl mı? Aynen aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi.
-
GoLang - Kalıtımsız Bir Dünya
Go hızlı ve performanslı bir programlama dili olarak anılıyor. Diğer yandan nesne yönelimli dil özelliklerini büyük ölçüde içermediği gibi bir gerçek de var ortada. Tasarımı sırasında kalıtım (Inheritance) gibi yönetimin sonradan zorlaşabildiği ve bakım gerektiren çatıların performansı olumsuz yönde etkilediği düşüncesi hakim olmuş. Bu nedenle nesne yönelimli düşünce tarzını az da olsa kenara bırakarak ilerlemek gerekiyor. Kalıtım doğrudan desteklenmese de nesne kompozisyonu (Composition) mevcut. Hatta belli bir ölçüde çok biçimliliği (Polymorphism) de uygulayabiliriz gibi.
-
GoLang - Basit HTTP Web Server Yapımı
Go dili ile ilgili maceralarım devam ediyor. Dilin temel özelliklerini anlamaya çalışmak bir yana, aralarda merak ettiğim farklı konuları da incelemeye çalışıyorum. Uygulamalı örnekler üzerinden gitmek de bir programlama dilini öğrenirken tercih ettiğim yollardan birisi. Size de tavsiye ederim.
-
Tek Fotoluk İpucu 152 - DebuggerDisplay Niteliği ile Debugging Daha Sevimli Olabilir
Nitelikler bildiğiniz üzere çalışma zamanına bilgi taşımak amacıyla kullanılan önemli tiplerdendir. Visual Studio tarafında da işimize yarayan bir çok nitelik (Attribute) yer alır. Bunlardan birisi DebuggerDisplay’dir. Önce aşağıdaki ekran görüntüsündeki kod parçasını göz önüne alalım.
-
Ruby Kod Parçacıkları 33 - Observer Deseninin Uygulanışı
Bir önceki kod parçasında Singleton kalıbının Ruby tarafında nasıl uygulandığını incelemeye çalışmıştık. Hatırlayacağınız gibi hazır singleton modülünü kullanarak bu işi gerçekleştirmek oldukça kolaydı. Benzer durum Observer tasarım kalıbı için de geçerli. Bu kalıp bir nesnenin durumunda meydana gelen değişiklikler sonrası ilgili diğer nesnelerin uyarılması amacıyla kullanılan popüler yazılım desenlerinden birisi. (.Net tarafındaki uygulanış şekli ile ilgili olarak şu eski yazımdan yararlanabilirsiniz)
-
Ruby Kod Parçacıkları 32 - Singleton
Ruby’nin oldukça geniş bir program kütüphanesi bulunuyor. Fırsat buldukça bazılarını incelemeye çalışıyorum. Geçtiğimiz günlerde Singleton isimli bir modüle rastladım. Kısaca tasarım kalıplarından (Design Patterns) olan Singleton deseninin kolayca uygulanmasını sağlıyor.
-
GoLang - Harici Paket(Package) Yazıp Kullanmak
Go dilinin paketler üzerine kurulu bir yapısı olduğunu biliyoruz. fmt, math, strings, net/http, time, log, encoding/json ve benzerleri şu kısa go geçmişimde kullandıklarımdan sadece birkaçı. Geliştirdiğimiz ürünlerde ortak sorumlulukları barındıran fonksiyonellikleri aynı paketler içerisinde toplamak son derece mantıklı. Bu sayede aynı alana ait fonksiyonellikleri bir paket içerisinde toplayıp kullanabilme şansına sahip oluyoruz. Paketler, kodun yeniden kullanılabilirliği (Code Reusability) noktasında da değer bulan bir kavram.
-
Duck Typing Nedir?
Son bir yıldır Ruby ve Python gibi script diller üzerinde araştırmalar yapıyorum. Daha çok bu dilleri öğrenme, anlama gayretindeyim. En azından orta seviye bilgi sahibi olmak benim için yeterli. Bu dilleri incelerken uzun yıllardır çalıştığım dinamik tip sistemli ve derleyici odaklı yaklaşımları da sorgulamak durumunda kalıyoum. Nitekim farklı programlama yaklaşımlarına sahipler.
-
Gopher Olma Çalışmaları
Geçtiğimiz sene Ruby diliye uğraşmaya başlamıştım. Ruby dilini sevenler ve ona gönül verenlere Rubyist deniyor. Benzer bir yaklaşım meğer Go tarafında da varmış. Onlarda kendilerine logolarına esin kaynağı olan Gopher diyorlarmış. Aslında Go dilinin logosu gerçekten bir canlıdan esinlenilerek tasarlanmış. Yaklaşık 15 ila 20 cm boylarında olan gopher’lar oldukça sevimliler (Bana göre) Elbette logo çok daha sevimli. Bu arada Gopher aynı zamanda TCP/IP tabanlı HTTP öncesi bir internet protokolu olarak da geçiyor. Detaylara Wikipedia adresinden bakabilirsiniz.
-
Tek Fotoluk İpucu 151 - C#, Reflection ve About Info
Programlardaki About Info kısımlarını bilirsiniz. Yazdığımız uygulama hakkında bir takım bilgiler verir. Genellikle ürünün adı, bir iki cümle ile ne yaptığı, üreticisi ve hatta versyion numarası ve benzeri bilgiler yer alır. Micorosoft.Net tarafında aslında bu tip bilgileri Assembly’a ait niteliklerde (attribute) belirtiriz. Aynen aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi.
-
Tek Fotoluk İpucu 150 - Sertifika Tabanlı REST Çağrısı Yapmak
Geçtiğimiz günlerde üzerinde çalıştığımız projede şöyle bir ihtiyaç oldu: Uygulamanın şirket ağı dışındaki bir kuruma ait REST (Representational State Transfer) tabanlı servis noktalarını kullanması gerekiyordu. Bu noktalara göndereceğimiz HTTP Get,Post taleplerine göre bir takım sonuçlar alacak ve kurum içi süreçleri işletecekti. Söz konusu servis ve sunduğu EndPoint’ler ile olan iletişim ise X509 standardındaki bir sertifika üzerinden gerçekleştirilmeliydi. Test ortamında yaptığımız çalışmada, sunucu sertifikasının doğrulanması sonrası devreye girecek Callback operasyonunda hata mesajı aldık. Kurumla yaptığımız mutabakat sonrasında ise bu adımı atlayabileceğimizi öğrendik. Çözüm olarak küçük bir hile yaptık. Nasıl mı? Aynen aşağıdaki fotoğrafta görüldüğü gibi.
-
Go Dilini Anlamaya Çalışırken
Liseye başladığım 1990 yılından beri arkadaşım ve aynı zamanda adaşım olan sevgili dostum Burak ile üniversite yıllarında öğrenip oynamaya başladığımız GO oyunu geldi aklıma. Öğrenmesi zor, kavramak için yıllar geçmesi gereken, iyi bir oyuncu olmak için sizden daha iyi birisiyle yine yıllarca maç yapmanızı gerektiren zevkli bir strateji oyunu. Ünlü matematikçi John Forbes Nash’ten Albert Einstein’a, Alan Turing’den Bill Gates’e tarihi değiştiren pek çok kişinin de oynadığı bir oyun.