Programlama Dilleri

C# konulu yeni bir bilmece ile karşı karşıyayız. Bu sefer kolay kolay fark edemeyebileceğimiz, basit ama irdelenmesi gereken bir vakayı göz önüne alacağız.

“Mösyö Reno” dedi, oturduğu yerden Jimmy Carl. Uzun süredir bu dev şirketi yönetiyordu. Son zamanlarda teknolojiye büyük yatırım yapan firmanın, bundan en iyi şekilde yararlanabilmesini isteyenlerin başında geliyordu. Oldukça meraklı biri olan Carl, bilgisayarına bakarken içeriye orta boylarda, saçlarının bir kısmı ağırmış, numarası büyük olduğu belli olan kalın çerçeveli gözlüklü, hafif de göbekli ama güler yüzlü birisi girdi. Üstünde rengarenk bir hawai t-shirt, altında bermuda şort ve parmak arası terlikleri ile.

Bu görsel dersimizde eğlenceli Matematik oyunlarından birisi olan Hanoi Kuleleri problemini, Recursive bir metod yardımıyla nasıl çözebileceğimizi incelemeye çalışıyoruz. İlk olarak problemi tanımlıyor ve oyunun kurallarına kısaca bakıyoruz. Sonrasında ise 3 disk için gerçekleştirilen çözümü simüle ediyoruz. Problemin çözümü için kullanılan alt problem parçalarını tanımlıyor ve C# ile kodlama işlemlerini gerçekleştirerek uygulamamızı inşa ediyoruz.

Yazılım sektöründe yer alan bizler, mutlak suretle en az bir programlama dilini çok iyi seviyede öğrenmeye çalışır ve bunun için epey yoğun çaba sarf ederiz (Hatta değerli bir büyüğümüzün sözüne göre, hayatımızın her hangibir noktasında C veya C++ gibi bir dili öğrenmeye çalışmış ama hiç bir zaman iyi bir C/C++ geliştiricisi olamamışızdır) Ne varki bazen dilin kullanılmayan pek çok özelliğini, zamanında öğrenmiş olsak dahi unutabiliriz. Hatta bazı ilginç olan yanlarını bugüne kadar hiç görmemiş, denememiş ya da duymamış olabiliriz.

Okulda “Algoritma ve Veri Yapıları” dersinde ya da C# benzeri nesne yönelimli (Object Oriented) bir dili öğrenmeye başladığımız ilk zamanlarda, karşımıza muhakkak Recursive fonksiyonlar çıkmıştır (Çıkmaya da devam edecektir). Hatta en meşhur olanları da, bir sayının faktöryelinin (6!=6x5x4x3x2x1=720 ve 0!=1) bulunması veya Fibonacci sayı dizisinin (0,1,1,2,3,5,8,13,21,34…, Fn=(Fn-1 (+(Fn-2)) ardışıl olarak ekrana yazdırılmasıdır.

Programlamaya ister yeni başlamış olun ister yıllardır bu işin içerisinde bulunun, hızlı çözüm üretmek, analitik düşünmek ve olabildiğince işe yarar parçalar çıkartmak en büyük hedeflerimizden birisi olmalıdır. Elbette yıllar içerisinde elde edinilen, kazanılan tecrübe ve bilgi birikimine bağlı olarak kendinize ait bir geliştirme (Development) tarzı da ister istemez oluşacak ve hatta sonrasında değiştirilemez/değiştirilmesi zor bir alışkanlık haline gelecektir.

Bir süredir yazılım dünyasında sıklıkla kullanılan basit algoritmalara merak salmış durumdayım. Bazıları kafayı yedirtecek cinsten olsalarda arada sırada bunları değerlendirmekte ve paslanan dimamızı açmaya çalışmakta yarar olduğu kanısındayım.

Akademik yıllarımızda çoğumuz karmaşık matematik algoritmaları ile uğraşmak durumunda kalmışızdır (Sınav stresini hatırlamak bile istemiyorum) Özellikle veri yapıları ve algoritmalar (Data Structures and Alogirthms) veya Numeric Analiz gibi derslerde yoğun algoritma tasarımları üzerinde çalışılmaktadır. Doğruyu söylemek gerekirse ülkemizde bu dersleri layıkıyla veren kurum sayısı oldukça azdır. Konular genellikle sırlama algoritmalarının (özellikle Quick Sort’un) ötesine pek geçmemektedir. En fazla yüksek lisans öğreniminde farklı konulara girilmesi söz konusudur.

LINQ tarafında Sum,Max,Min,Average gibi bazı hesaplama fonksiyonları vardır. Bunlara ait örnek bir kullanımı aşağıda bulabilirsiniz

1996 yılıydı. Efes Pilsen (bu günkü adıyla Anadolu Efes) spor klübü altın dönemlerini yaşıyordu. Tamer Oyguç, Ufuk Sarıca, Peter Naumoski, Hidayet Türkoğlu, Mirsad Türkcan ve diğerleri. O yıl kulüp Avrupa Koraç kupasında finale yükselmiş ve İtalyan temsilcisi Stefanel Milano’nun rakibi olmuştu. İlk maç İstanbul Abdi İpekçi spor salonundaydı. Üniversitedeydim ve arkadaşlarımla günün erken saatlerinde stad kuyruğuna girmiştim. Biletlerimiz vardı ancak bulunduğumuz tribünde herkes karışık oturacağı için iyi bir yer bulmak adına sabahın köründe ve soğuk bir havada kendimizi orada buluvermiştik. Ne varki sabahın erken saatlerinde sıranın başlarında iken bu zamanla değişmeye başlamıştı. Çünkü alt yola bir basketçi geliyor, hayranları ona bakmak için bulunduğumuz kuyruğa hücum ediyor ve baktıkları yerden tekrar geriye çıkmıyorlarda. 8nci sıradan 148nci sıraya kadar gelmişimdir sanıyorum ki. Bu noktada çok doğal olarak sıranın en başındaki kişi de sıksık değişiyordu.

İnsan hafızası gizemli çalışan ama çoğu zamanda bizleri şaşırtan bir mekaniğe sahiptir. Doğduğumuz andan itibaren 3 yaşına kadar geçen zaman dilimi içerisinde görsel olarak ne izlersek kaparız. Ancak neredeyse bunların hiç birini hatırlamayız.

Diyelim ki Windows Forms programlama ile ilgileniyorsunuz. Çalışma zamanında bileşen üretilmesini öğrendiniz. Form’lar arası geçişleri biliyorsunuz ve öğrendiklerinizi tatbik etmek niyetindesiniz. Hatta Extension Method kavramını da biliyorsunuz hatta Anonymous Method yazmayı da öğrendiniz. Öyleyse mesela bir NumPad formunun dinamik olarak üretilmesini ve üstündeki sayı düğmelerine basıldığında kaynak olarak gelen bir TextBox bileşeninin içinin doldurulmasını tecrübe etmeyi deneyebilirsiniz. Nasıl mı?

Aslında bu soruya cevap vermek özellikle web developer’lar için son derece kolay. RegularExpressionValidator kontrolünde uygun deseni seçip kontole hatalı mail adresi girilmesi engellenebilir. Ama yine de bazen tedbiri elden bırakmamakta yarar vardır. Söz gelimi bir mail adres listesine toplu mail atacağımız bir senaryoyu göz önüne alalım. Geliştirdiğimiz kodlarda mail adreslerinin doğru olup olmadığını çok basit bir hile ile kontrol edebiliriz. Nasıl mı?

Oldu da domain üzerinde çalışırken Active Directory’nin bağlantı bilgisine ihtiyaç duydunuz? Bu özellikle AD ile.Net tarafında çalışırken size gerekli olan önemli bir bilgidir. Nasıl mı elde edebiliriz? Aslında basit bir teknik var. Garantisi yok ama en azından ben şirket makinemde başarılı bir şekilde test edebildiğimi söyleyebilirim

LINQ to SQL kullandığımız durumlarda bildiğiniz gibi dışarıdan SQL sorgularını da icra ettirebilmekteyiz. Bu amaçla DataContext tipinin ExecuteQuery metodu kullanılmakta. Ancak özellikle SQL Injection saldırılarına karşı dikkatli olmamız gerekiyor. Bu nedenle söz konusu metodun placeholder kullanımına izin veren versiyonunu ele almamızda yarar olduğu kanısındayım. Nasıl mı?

LINQ sorgularını pek çoğumuz etkin bir şekilde kullanıyoruzdur. Ama belki aralarda atladığımız keyword’ler de vardır. Mesela Let. Çık sık kullanmasakta oldukça işimize yarayan bir anahtar kelimedir. Söz gelimi onu bir ifadeye eşitleyip LINQ sorgusunun hatırlamasını sağlayabilir, koşul olarak değerlendirebilir hatta anonymoust tip içerisine bile dahil edebiliriz. Tipik olarak sorgu içinde bir değişken mantığında ele almış oluruz. Nasıl mı?

Hani böyle annemiz zamanında içinde yok yok dedirtecek türden çorbalar yapmıştır. Her çeşit sebzenin konulduğu… Hah işte bu fotoğrafta ona benziyor. İçinde generic mimari var, reflection var, dynamic tip kullanımı var. Olay gayet basit. Çalışma zamanında generic tipleri dinamik olarak üretip kullanmak istediğinizi düşünün. Bunu nasıl sağlarsınız? İşte basit bir örnek

Bazen çalışma zamanına ilişkin yapmamız gereken atraksiyonlar olur. Söz gelimi çalışma zamanında bir delegate tipinin dinamik olarak üretilmesini ve yürütülmesini isteyebiliriz? Peki bu nasıl olacak? İşin içerisine birazcık Reflection katarak tabiki de

Arada sırada temelleri de hatırlamak gerekir değil mi? Söz gelimi bir delegate zincirini nasıl kurar ve aynı parametreler için nasıl çalıştırırsınız? İşte size örnek

Beni tanıyanlar SQL ailesini pek sevmediğimi ve biraz uzak durmaya çalışmak istediğimi bilirler. Ne varki bazen iş hayatının gerçekleri ile karşı karşıya kalırız ve mecburen SQL ailesinin bazı fertleri ile yakın ilişkiler içerisine gireriz