Meraklı bir bilgisayar programcısının notları.
Merhaba! Ben Burak Selim Şenyurt - yazılım geliştirici, blogger ve öğrenme tutkunu.
Bu blogda yazılım mühendisliği, sistem tasarımı, programlama dilleri ve yeni teknolojiler üzerine yazılar paylaşıyorum. Özellikle .NET, Rust, Zig, yapay zeka araçları ve mimari konularına ilgi duyuyorum. Kendimi sürekli geliştirmeye ve yeni şeyler öğrenmeye adıyorum.
-
Tek Fotoluk İpucu 105–WsDiffMerge ile Dosya Karşılaştırmak
Diyelim ki elimizde içeriklerini karşılaştırmak istediiğimiz iki dosya var (Bunlar Text tabanlı dosyalar olabileceği gibi C# veya VB.Net kod dosyaları da olabilir de) Ne yaparsınız? Gözle tarama? Ya da bir freeware program? Peki ya dosyalar arasında birleştirme (Merge) işlemi de uygulamak isterseniz? Aslında hem karşılaştırma hem de birleştirme işlemleri için zaten yanı başınızda duran bir araç var biliyor musunuz? VsDiffMerge. Aşağıdaki fotoğrafta iki Text dosyanın karşılaştırılması yer almaktadır.
-
Asp.Net 4.5–Asenkron HTTP Module Geliştirmek
Bir çoğunuz gibi ben de düzenli olarak bazı dergilerin abonesiyim ve her ay onları alıp biraz karıştırdıktan sonra arşive (yani çalışma odasındaki kütüphaneye) kaldırmaktayım. Tabii gün oluyor pek çoğuna dönüp bakmıyorum bile. Hatta kimisinin rengi sararıp soluyor bir köşede mazlum mazlum kalıyor. Ama eminim ki geride kalanlar için bazıları güncel içeriklere sahip iken, bazıları da tam anlamıyla bir Retro havası veriyor. Ve hatta çoğu, yıllar geçtikçe daha fazla değer kazanıyor. Söz gelimi aşağıdaki basılı medya görselinde 1974 model bir Pioneer ses sisteminin reklamı yer almakta. Bu pek çoğumuzun daha henüz hayatta bile olmadığı, olsa da pek hatırlamadığı bir yıl belki de? Sanıyorum blog tutan bizlerin yazıları da, zaman içerisinde bu şekilde eskiyor. Hele de yazılım teknolojileri gibi çok çabuk gelişen konular ele alınıyorsa.
-
Çalışma Zamanında Class,Property, Module ve Assembly Üretmek
Şöyle bir senaryo düşünelim; Bir Excel dosyasında yer alan sayfa ve kolon bilgilerini programatik ortamda ifade etmek istiyoruz. Ancak Excel dosyası oldukça büyük. Sheet ve kolon sayıları çok fazla. Bir şekilde dosyayı okumayı, kolon adlarını, içeriklerini ve veri tiplerini öğrenmeyi başarıyoruz. Her bir Sheet’in bir sınıfa karşılık gelmesi gerektiğini fark ediyoruz. Ama işin zor olan kısmı şemaya uygun şekilde sınıf ve özelliklerinin programatik ortamda üretilmesi. Aklımıza gelen bir kaç yol var fakat biz en şık olanlarından birisini tercih ediyoruz. Sınıfları (Class), özelliklerini (Property) ve bu tiplerin bulunduğu Assembly’ ı içeren sınıf kütüphanesini (Class Library) kod ile üretiyoruz. Üretme işini gerçekleştirirken Intermediate Language’ e kadar da uzanıyoruz. Merak ediyor musunuz?
-
Dosya Satır Sayısını Bulmak
Eğer sizde zamanında benim gibi bankaların teknoloji departmanlarında çalışmış ve yazılım geliştirmişseniz, eminimki hayatınızın bir döneminde büyük boyutlu Text dosyaları ile çalışmak zorunda kalmışsınızdır. Malum Bankaların sistemleri halen daha eski olabildiğinden, bölümler arası veya uygulamalar arası veri aktarmanın en popüler yollarından birisi olarak Text tabanlı dosya formatları göz önüne alınmaktadır. Bazen onlarca megabyte’ı aşan ve milyonlarca satırdan oluşabilen düzenli text dosyaları söz konusu olur ve bunların bir şekilde uygulamaların konuştuğu veritabanı ortamlarına işlenerek, ilişkisel veri bütünlüğü içerisinde yerlerini alması beklenir.
-
Sıralama Algoritmaları - Hangisi Daha Hızlı (Bubble, Quick, Insertion, Selection, Shell, Merge, Heap)
Evimdeki çalışma odasında yer alan kütüphanemi zaman zaman gelen yeni kitaplar ve afacan S (h) arp Efe’nin haylazlıkları nedeni ile darma duman halde bulabiliyorum. Hal böyle olunca çoğu zaman kitaplıkta yer alan onlarca kitabı tekrardan düzenlemem ve uygun bir sırada dizmem gerekebiliyor. Hatta bunu kitapların tozunu almak için hepsini yerlere indirdikten sonra da yaşayabiliyorum. Aslına bakarsanız her seferinde farklı bir kategorilendirme yapıyor ve buna göre bir sıralama işlemi icra etmeye çalışıyorum. Tabi el çabukluğu dışında akıllı düşününce sıralamak ve yerleştirmek kısa sürede bitebiliyor. Ama bazen de kafa bulanık olunca bu işlem sandığımdan da uzun sürüp bir işkence haline gelebiliyor.
-
Sıfır Sabit Değeri ve Enum Sorunu
C# konulu yeni bir bilmece ile karşı karşıyayız. Bu sefer kolay kolay fark edemeyebileceğimiz, basit ama irdelenmesi gereken bir vakayı göz önüne alacağız. Bir uygulamayı geliştirirken, Developer olarak son derece dikkatli olmalı ve testlerimizi gerçekleştirirken de tüm senaryoları göz önüne almalıyız. Bu anlamda gerek dilin gerek.Net Framework alt yapısının tüm unsurlarına hakim olmak da son derece önemli. Nitekim bazı noktalarda profesyonel bir geliştiricinin dahi kestiremeyeceği sorunsallar yaşanabiliyor. Yazımızın ilerleyen kısımlarında bu perspektiften bakarak sorun olarak da görülebilecek bir konuyu masaya yatıracağız.
-
En Kısa Metni Bulmak
Uzun zamandır makale yazmaya çalışmakta ve öğrendiklerimi, edindiğim tecrübeleri sizlere aktarmaktayım. Tabi zaman ilerledikçe yazacak konu bulmakta da bir hayli zorlanıyor insan. Bu noktada öğrenmeninin sınırının olmadığını hepimiz biliyoruz. Olaya bu açıdan baktığımızda yazılmaya ve araştırılmaya değer binlerce konu olduğunu gönül rahatlığıyla ifade edebilirim. Yazma hevesli bir birey olarak bu benim için gerçekten önemli
-
Tek Fotoluk İpucu 104 : CustomReflectionContext ile Tipe Özellike Kazandırmak
Bir tipin çalışma zamanında Reflection ile yakalanabilen özelliklerine ilaveler yapmak ister miydiniz? Aslında bunun çok kolay bir yolu var. Tek yapmanız gereken CustomReflectionContext tipinden yeni bir sınıf üretmek ve bunu aşağıdakine benzer bir şekilde kullanmak
-
TFS OData Desteği
Çoğu zaman geliştirilen yazılım ürünleri ile farklı profilden insanları ortak bir payda da buluşturmayı hedefleriz. Farklı özelliklere sahip insanları, ürüne nasıl katabileceğimizi keşfetmeye çalışırız. Tabi geliştirilen ürünün hedef kitlesi de burada önemli bir rol oynar. Bazı ürünlerin arayüzlerinin son derece basit tasarlanması yeterli iken bazılarında ise tam tersi bir durum söz konusudur.
-
MigraDoc ile PDF Rapor Üretimi - Hello World
“Mösyö Reno” dedi, oturduğu yerden Jimmy Carl. Uzun süredir bu dev şirketi yönetiyordu. Son zamanlarda teknolojiye büyük yatırım yapan firmanın, bundan en iyi şekilde yararlanabilmesini isteyenlerin başında geliyordu. Oldukça meraklı biri olan Carl, bilgisayarına bakarken içeriye orta boylarda, saçlarının bir kısmı ağırmış, numarası büyük olduğu belli olan kalın çerçeveli gözlüklü, hafif de göbekli ama güler yüzlü birisi girdi. Üstünde rengarenk bir hawai t-shirt, altında bermuda şort ve parmak arası terlikleri ile.
-
Nedir Bu MSBuild?
Yıllar öncesinde bir kaç seneliğine de olsa saygın bir eğitim kurumunda eğitmen olarak görev alma şansını yakalamıştım. Özellikle C#’ ın öğretilmeye çalışıldığı başlangıç niteliğindeki seanslarda dilin temel özelliklerini anlatırken, tüm dış çevre ile olan bağlantıyı kesip, sadece anahtar kelime (keyword), ifade ve materyale odaklanmaya çalışırdık. Bu sebepten genellikle ilk örneklerimiz ve Hello World uygulamamız, Notepad gibi bir program ve komut satırındaki csc (C# Compiler) ile inşa edilirdi.
-
NoSQL Maceraları - STSdb ile Hello World
Matrix Reloaded’ ı seyrettiğim zamanları düşündüğümde, anımsadıklarım arasında heyecanlı aksiyon sahnelerinde yer alan ve eski Amerikan stilini de yansıtan kocaman otomobiller vardı. (Hatta bildiğim kadarı ile ikinci dünya savaşı sonrası çelik stoklarının fazlalığı nedeniyle Amerikan otoları hep kocaman olmuşlardı) General Motors firmasına ait olan otomobillerden birisi de, Cadillac STS’in farklı bir versiyonu olan CTS idi. Tabi ben konuyu bir şekilde bu günkü yazının konusu olan STSdb’ye getirmek istediğimden Cadillac STS‘e ait bir fotoğrafa yer vermek istedim.
-
Word Dosyası İçerisinden Entity Framework’ e
Geliştirdiğimiz veya kullanmakta olduğumuz yazılım ürünlerine dahil olan, farklı segmentlerden gelen pek çok kullanıcı profili vardır. Farklı profillerin olması, bazı hallerde geliştirilmekte olan ürünlerin başarısını doğrudan etkilemektedir. Bir fotoğraf işleme programını geliştirirken çoğu zaman annemizin olası kullanıcı profilleri arasına gireceğini pek düşünmeyiz. Genellikle fotoğraf işleme programını kullanacak olanların, en azından temek düzeyde fotoğrafçılık bilgisine sahip olduğunu kabul eder, menü komutlarını buna göre belirler, arayüzü buna göre hazırlarız. Ama bazı uygulamalarda annemizi hedef alır ve çektiği fotoğraflara kolayca efekt uygulamasına bir kaç basit adımda olanak tanır. Örneğin instagram’ ın iPhone uygulamasında olduğu gibi.
-
Tek Fotoluk İpucu 103–Database.Query ve dynamic Avantajı
SQL gibi bir veri kaynağına erişmek için pek çok yol olduğunu gayet iyi biliyoruz. Hatta bu işi öğrenmeye başladığımız ilk zamanları hatırlayın. Connection’ın açılması, Command hazırlanması, bir DataAdapter’dan yararlanılarak DataTable/DataSet doldurulması ve DataReader ile veri setinin ileri yönlü dolaşılması ve benzeri tiplerle uğraşırız. Hatta Entity Framework gibi alt yapılar da kendi içlerinde bu temel türlerin ata tiplerinden fazlasıyla yararlanmaktadır.
-
Asp.Net Web API Üzerinden Resim Döndürmek
Eminim çocukken çizgi filmlerle aranız vardı. Hatta çoğumuz yaşı kaç olursa olsun çizgi filmlere arada sırada da olsa zaman ayırmakta. (Ben Batman gördüm mü pür dikkat izlerim örneğin) Keza pek çok büyüğümüz de, eskiden izlediği çizgi filmler ile karşılaştığında taaaa çocukluk yıllarına kadar gidip aynı o zamanki gibi içten gülebiliyorlar da (Rahmetli babamdan bilirim) Aslına bakarsanız bazen teknoloji de bizi aynen bu mantıkta epeyce güldürebiliyor. Örneğin Microsoft’ un ürünlerini düşünelim. (Gerçi çok fazlalar ama gene de düşünmeye çalışalım) Sürekli yenilikler çıkartıyorlar, sürekli verisyon atlatıyorlar ve işin en acı tarafı da koşan Road Runner’ a benziyorlar. Biz mi? Biz ise Road Runner’ ı her fırsatta yakalamaya çalışıp yakaladığını zanneden ama son anda hep elinden kaçıran Coyote’ ye
-
Excel ve Entity Framework Konuşuyor
Artık uygulamaların birbirleri ile konuşmaları çok ama çok kolay. Bu gerçekten önemli bir mesele. Özellikle farklı segmentlerden insanların bir araya geldiği bilişim toplumlarında. Kimi kullanıcı için Office Excel, Word veya Powerpoint çok şey ifade ederken, kimi kullanıcı içinde SQL Management Studio ortamında hazırlanan karmaşık bir sorguya bakmak daha anlamlı olabiliyor. Ya da bir Web sayfası üzerinden alınan raporlar şirketin Muhasebe Şefi için değerli iken, kimisi SSRS ile elde edilen raporları mobil cihazında görmeyi tercih edebiliyor.
-
WCF Uygulamalarında Enterprise Library Validation Block Kullanımı
Enterprise Library ve içerisinde yer alan Application Block’ lar çoğunlukla projelerimizde ihtiyaç duyduğumuz ve Cross-Cutting olarak geçen parçaların hızlı ve kolay bir biçimde uygulanmasında kullanılmaktadır. Cross-Cutting’ ler özellikle birden fazla katmandan oluşan proje bazlı çözümlerde, katmanların pek çok noktasında sıklıkla kullanılabilen (ihtiyaç duyulabilen) fonksiyonelliklerdir.
-
Tek Fotoluk İpucu 102–Ne Zaman XmlInclude Gerekir?
Diyelim ki elinizde Role isimli bir sınıf var. Hatta bu sınıftan türemiş Manager ve Worker isimli iki ayrı sınıf daha var. Hatta Role tipinden Employees isimli bir listeyi özellik (Property) olarak içeren Company isimli başka bir sınıf daha var…Derken Company sınıfına ait bir nesne örneğini çalışma zamanında XML serileştirmek istediniz. Klasik olarak XmlSerializer tipini işin içerisine kattınız. Peki ya sonra? Aldınız InvalidOperationException hatasını oturdunuz aşağıya :D Nasıl çözersiniz? Aşağıdaki gibi olabilir mi?
-
Asp.Net Routing – Hatırlamak
Geçtiğimiz günlerde şirkette çok küçük bir web uygulamasına ihtiyaç duyuldu. Neredeyse bir günlük geliştirme maliyeti olan, küçük bir departmanın önemli bir gereksinimi karşılayacaktı. Tabi insan uzun zaman kodlama yapmayınca veya kodlamaya ara verince bazı temel bilgileri de unutabiliyor. Ben de kafayı Team Foundation Server entegrasyonu, SOA mimarisi ve Scrum gibi metodolojiler ile bozunca, zihinsel diskimdeki ana partition’ a yeni bilgilerin yazıldığına ve eskilerinin yerinde yeller estiğine şahit oldum. Ama malum, günümüz teknolojilerinde bilginin tamamını ezberlemeye çalışmak yerine, en doğrusuna en hızlı şekilde nasıl ulaşabileceğimizi bilmek daha önemli. İşte bu felsefeden yola çıkıp dedim ki, şu Asp.Net Routing konusunu bir hatırlayayım ve hatta kayıt altına alayım. İşte hikayemiz böyle başladı.
-
Tek Fotoluk İpucu 101–Team Project Process Template
Bazı komut satırı araçları oldukça işlevseldir ve çoğunlukla tercih edilir. Örneğin TFS üzerinde bir Team Project silinmek istendiğinde, tfsdeleteproject komut satırı aracına başvrulur. Peki şirketinizde kurulu olan TFS üzerindeki Team Project örneklerinin kullandıkları Process Template’ leri yine bir komut satırı aracı ile öğrenmek isteseydiniz, nasıl bir yol izlerdiniz? Aşağıdaki fotoğraf size bir ipucu verebilir belki de