Web Programlama

Uzun zamandır televizyon dizisi izlemiyorum. Aslında bir dönem düzenli olarak takip ettiğim diziler vardı. Bir tanesi de usta oyuncular Benedict Cumberbatch (Sherlock Holmes) ve Martin Freeman (Dr. John Watson) ın oynadığı Sherlock Holmes idi. Bu Cumartesi gecesi bir şekilde dizinin bir bölümüne rastladım. Keyifli bir bölüm tekrarı yaptım. Oyunculuklara yine hayran kaldım. Sherlock’un keskin zekasına, Watson’un her zamanki sorgulayıcı düşünce tarzının eklendiği bir bölümdü.

Meşhur ve özlenen telefon markası Nokia’nın o başarılı sloganını hatırlıyor musunuz?, “Nokia, connecting people”:) İşte bugünkü konumuz da o jeneriği aratmayacak türden. “WebSockets, connecting applications.”(Burayı o adamın ses tonu ile zihninizde canlandırın derim) Evet berbat bir giriş oldu ama olsun. Gelelim konumuza.

Diyelim ki sunucudaki IIS üzerinde konuşlandırdığınız Web uygulamalarının bir listesini almak istiyorsunuz. Bunun elbette pek çok yolu olduğunu biliyorsunuz. Bir Powershell script’i belki de işinizi görür. Ancak belki de siz bunu kendi geliştireceğiniz windows forms uygulamasında bu listeyi kullanmak istiyorsunuz. Ne yaparsınız? Kod yardımıyla IIS üzerindeki Application’ları, Site’ları öğrenebilir misiniz?

Bazen geliştirdiğimiz web uygulamaları farklı ortamlar için farklı parametrik değerler kullanır. Bu parametre değerleri çoğunlukla web.config dosyası içerisinde yer alır. Böyle bir durumda ortamlara göre Deployment yapmak zahmetli bir hal alabilir. Nitekim yaygın olarak kullanılan dört farklı ortam söz konusudur. Development, Test, PreProd ve Prod. Her bir ortam için parametreler farklı değerlere sahip olabilir/olması gerekir. Bu yüzden Publish adımlarında, ortamlara göre Profile hazırlanması tercih edilir. Peki bu farklı profiller, config dosyaları içerisindeki çeşitli değerleri (veritabanı bağlantıları, proxy veya servis adresleri, fiziki path bildirimleri vb) ortamlara göre nasıl değiştirebilir? İşte bu görsel dersimizde bu soruya cevap bulmaya çalışıyoruz.

Bazen web sayfalarının yüklenmesi sırasında senkron olarak çalışan ve uzun süren işlemler gerçekleştiririz (ki aslında Web uygulamalarında bu tip yaklaşımları pek tercih etmeyiz) Sayfada ki kontrollerde gösterilmek üzere çeşitli kaynaklardan veri çekilmesi buna örnek olarak verilebilir. Bu tip veri yükleme işlemleri ağırlıklı olarak PageLoad olay metodu içerisinde gerçekleştirilir. Uzun süren işlemlerin kısa sürede tamamlanabilmesi için farklı teknikler mevcuttur. Bir tanesi de asenkron olarak çalışabilmelerini sağlamaktır (Örneğin zaman kaybettiren servis çağrılarının, veri çekme işlemlerinin eş zamanlı hale getirilmesi)

Konfigurasyon tabanlı geliştirme modeli, uygulama kodlarına girilmeden çalışma zamanına yönelik değişiklikler yapabilmemizi sağlar. Bu sayede pek çok programın kodsal müdahale yapmadan davranışları değiştirilebilir..Net dünyasında baktığımızda da, App.Config, Web.config gibi dosyalar içerisinde Framework’ ün geneline yönelik pek çok konfigurasyon ayarı bulunduğu görülür. appSettings, connectionStrings, httpHandler vb…

Bir süre önce çalıştığım firmada ufak bir web uygulaması ihtiyacı ile karşılaştım. Bir kaç günlük efor isteyen bu basit işte, uzun süredir kullanmadığım eski dostumuz GridView kontrolü ile haşır neşir oldum. Onun bir kaç etkili özelliğini ve işe yarar ip uçlarını tekrardan hatırladım. Hal böyle olunca bir araya getirip basit bir video anlatımında birleştirmek istedim. Ele aldığımız konulara gelince.

Bir çoğunuz gibi ben de düzenli olarak bazı dergilerin abonesiyim ve her ay onları alıp biraz karıştırdıktan sonra arşive (yani çalışma odasındaki kütüphaneye) kaldırmaktayım.

Geçtiğimiz günlerde şirkette çok küçük bir web uygulamasına ihtiyaç duyuldu. Neredeyse bir günlük geliştirme maliyeti olan, küçük bir departmanın önemli bir gereksinimi karşılayacaktı. Tabi insan uzun zaman kodlama yapmayınca veya kodlamaya ara verince bazı temel bilgileri de unutabiliyor.

Bilişim sektöründe yer alan ve özellikle 70li yıllarda doğanların neredeyse tamamı bu efsane cümleyi bilir. A long tim ago in a galaxy far, far away… Hikaye hep yazılı bir anlatım ile başlar ve daha sonra ekran yukarıdaki yıldızlardan aşağıya doğru inerek devam eder. Sornasında ya bir uzay mekiğinin kaçıs sahnesi ya da imparatorluk güçleri ile isyancılar arasındaki savaşla karşı karşıya kalırız.

Malumunuz Web tarafı ile aram pek iyi değildir. Ancak .Net Framework’ ün her sürümünde genel olarak gelen yeniliklere bakmaya çalışıyorum/çalışmaktayım. Geçtiğimiz hafta içerisinde de Asp.Net 4.5 tarafında gelen yenilikleri incelemeye başladım. Bunlar arasında dikkatimi çekenlerden birisi de, Web Form’ larda veri bağlı kontroller (Data Bind Controls) için gelen strongly typed ve intelli-sense desteğiydi. Durumu daha iyi aktarabilmem için basit bir örnek üzerinden ilerlemeye çalışım. İlk etapta aşağıdaki gibi bir POCO (Plain OLD CLR object) tipimiz olduğunu düşünelim.

Şu sıralarda kurumsal bir Asp.Net eğitimi vermekteyim. Eğitim içeriği oldukça geniş ve güzel konuları içermekte. Bunlardan bir tanesi de Asp.Net uygulamalarında Captcha doğrulamasının kullanımı. Bildiğiniz üzere web ortamı üzerinde özellikle Form veri girişlerinin yapıldığı senaryolarda akıllı robotların gereksiz yere post atma işlemlerini engellemek çok önemlidir.

Bir yazar, hazırlayacağı hikaye için çoğu zaman çevrede dolaşıp malzeme toplar. Olayın kahramanlarını tasvir etmek için çevredeki insanları göz önüne alır. Hatta gezdiği yerleri inceler. Bu açıdan bakıldığında iyi yazarların aslında çok iyi birer gözlemci olduğu söylenebilir.

Deadline…Benim gibi yazılım geliştirici olan pek coğumuzun sevmediği kelimelerin başında geldiğinden eminim. Ancak kaçınılmaz bir gerçek olduğunu da biliyoruz. Her şeye rağmen onunla yaşamak veya yaşamasını öğrenmek zorundayız.

Bildiğiniz üzere bir süredir Microsoft Teknoloji Günleri Akşam Sınıfı etkinliklerini gerçekleştirmekteyiz. Kasım ayının konusu ise hemen her sürümünde köklü ve önemli yenilikler ile birlikte gelen Asp.Net’in 4.0 sürümü

Uzun süredir şöyle deliksiz uyuyamıyordum. Malum evde bir afacan var. Pek uyumayı sevmeyen, sürekli hareket halinde olmak isteyen S (h) arp Efe izin verdiğinde, eşim ve ben dinlenmek için çeşitli işlere dalıyoruz. Ben uzun süredir Bulmacalara takılmış durumdayım. Bir de şu eski dil karşılıklarını isteyen sorular olmasa. Geçtiğimiz günlerde yine böyle bir boşluk yakalamışken, kendimi bulmacalar arasında yüzerken buluverdim. Ancak bir süre sonra “…eski dildeki karşılığı…” sorularından sıkıldım ve televizyonda neler olduğuna bir akayım dedim.

Yeni bir maceraya hazır mısınız? Hureyyy dediğinizi duyar gibiyim. Bildiğiniz üzere Internet kaynaklarının takibinin kolay bir şekilde yapılabilmesi adına RSS veya Atom formatındaki Feed içeriklerinden sıklıkla yararlanmaktayız. Blog, Community, News Group ve benzeri pek çok internet kaynağı, güncel içeriklerini yayınlamak amacıyla global olarak standart hale getirilmiş olan bu formatları kullanmaktalar.

Eğitmenlik yaptığım yıllarda Microsoft’un ders kitaplarında yer alan LAB çalışmalarını mümkün mertebe yapmaya ve yaptırmaya çalışırdım. Hatta çoğu zaman eğitimlere hazırlanırken sık sık bu lab çalışmalarını kendim yapar ve hatta ek ilaveler ile daha da eğlenceli hale getirmeye çalışırdım. Tabi bazen elimizde lab yapacağımız kitaplarımız olmazdı ki o ayrı bir hikaye.

Hatırlayacağınız üzere bir önceki yazımızda Silverlight istemcilerinin kullanabileceği Duplex WCF Service uygulamalarının nasıl yazılabileceğini incelemeye çalışmıştık. Çok doğal olarak bu işin bir de istemci tarafı bulunmaktadır. İşte bu yazımızda söz konusu istemciyi geliştirmeye çalışacak ve bir önceki yazının yorgunluğunu üzerimizden atarcasına, basit bir şekilde ilerliyor olacağız. İlk olarak Visual Studio 2010 Ultimate RC ortamında Silverlight 4.0 tabanlı bir uygulama oluşturarak işe başlayabiliriz. Bu işlemin ardından Proxy tabanlı bir WCF servis kullanımı için Add Service Reference seçeneğine başvurmamız gerekecektir. Yine hatırlayacağınız üzere geliştirdiğimiz WorldWeatherService isimli servisi IIS üzerine Publish etmiştik. Bu sebepten ilgili servis referansına aşağıdaki şekilden de görüldüğü üzere http://localhost/WorldWeatherService/WeatherDuplexService.svc adresinden erişebiliriz.

Lost dizisinin müptelası olan arkadaşlar “Push The Button” repliğini bilirler. Hikayeye göre DHARMA girişimin labaratuvarında yer alan ve 108 dakikadan geriye doğru sayan bir numarator vardır. Zaman sayacı sıfırlanmadan önce toplamları 108 olan 4,8,15,16,23,42 sayı dizisinin klavyeden girilmesi ve Enter tuşuna basılması gerekmektedir. Tabi ben Lost dizisinin tüm sezonlarını takip etmemiş ve hatta sonunu getirememiş birisi olarak ne olduğunu tam olarak anlayabilmiş değilim.