Web Programlama

Bu makalemizde, Master Pages kavramına giriş yapacak ve web uygulamalarının geliştirilmesinde yaşamımıza getirdiği kolaylıkları incelemeye çalışacağız. İnternet sitelerini göz önüne aldığımızda, siteye ait sayfaların sıklıkla aynı şablonları kullandığını görürüz. Özellikle, header, footer, navigasyon ve advertisement alanları, çoğunlukla siteye ait tüm sayfalarda aynı yerlerde kullanılır. Bu, siteye ait sayfaların standart olarak aynı görünümde olmasını sağlamakla kalmaz, değişen içeriğin de ortak bir şablon üzerinde durmasına imkân tanır. Peki ASP.NET 2.0’ın bu kullanım için getirdiği yaklaşıma gelene kadar, sayfalarda ortak olarak kullanılan ve tasarımsal olarak sayfa koordinatlarında aynı yerlerde bulunan bu unsurlar hangi teknikler ile oluşturulmuştur?

Bu makalemizde, Whidbey ile gelen yeni kontrollerden birisi olan DetailsView bileşeni ile, satır ekleme, silme ve güncelleme gibi işlemlerin nasıl yapıldığını incelemeye çalışacağız. Bununla birlikte öncesinde, DetailsView kontrolünü genel hatları ile kısaca araştıracağız. DetailsView kontrolü, ASP.NET 2.0’a eklenen yeni data-bound kontrollerinden birisidir. Bu kontrolün en büyük özelliği, çalışma zamanında sadece bir satır verinin gösterilmesini sağlamasıdır. Bu noktada GridView kontrolünden ayrılmasına rağmen, bir veri kümesi üzerinde navigasyon linkleri yardımıyla hareket edilmesine de izin verir. Konuyu daha iyi anlayabilmek için, bir önceki makalemizde yer alan Access veritabanımızı kullanacağımız bir örnek geliştireceğiz. Bu örneğimizde de, Access veri kaynağımıza bağlanmak ve Select, Insert, Update, Delete işlemlerini gerçekleştirebilmek amacıyla bir AccessDataSource bileşeni kullanacağız. Bu bileşenimizi aşağıdaki aspx kodları ile oluşturalım.

Bu makalemizde, ASP.NET 2.0 ile gelen yeni kontrollerden birisi olan GridView kontrolü üzerinde, veri güncelleme ve veri silme gibi işlemlerin nasıl yapılacağını incelemeye çalışacağız. ASP.NET 2.0 ve dolayısıyla Framework 2.0, özellikle veri bağlı kontrollerde, yazılım geliştiricilerin sıklıkla yaptıkları rutin işlemlerin daha da kolaylaştırılmasına izin veren mimari yaklaşımları benimsemektedir.

Bu makalemizde, ASP.NET 2.0 ile birlikte gelen yeni kontrollerden birisi olan TreeView kontrolü ile, özellikle XML tabanlı veri kaynaklarına ait bilgilerin internet ortamında hiyerarşik bir yapıda nasıl gösterilebileceğini incelemeye çalışacağız. Bir önceki makalemizden hatırlayacağınız gibi, site içinde son kullanıcıya akıllı navigasyon hizmeti sunabilmek için sitemap dosyalarından faydalanabileceğimizi ve bu dosyalara ait XML içeriğinin SiteMapPath kontrolü ile sayfalarımızda gösterilebileceğinden bahsetmiş ve basit bir örnek geliştirmiştik. Benzer işlevselliğe TreeView kontrolü yardımıyla daha kuvvetli bir biçimde sahip olabiliriz.

Bir internet sitesini önemli kılan özellikler, sayfalarının font, renk, nesne yerleşimleri ile kontrollere ait görsel özellikleri açısından birbirleriyle olan uyumluluklarıdır. Bu anlamda, çoğu zaman sayfalara CSS stilleri uygulanır ve web uygulamasındaki tüm görsel öğelerin aynı font, renk vb. özelliklere sahip olması sağlanır. ASP.NET 2.0, bu tarz stillerin çeşitli seviyelerde uygulanmasını sağlayacak yeni bir özellik sunmaktadır: Themes (Temalar). İşte bu makalemizde, ASP.NET 2.0’da yer alan temaların hangi seviyelere, nasıl ve ne şekilde uygulanabileceğini incelemeye çalışacağız.

Bu makalemizde, web sitelerinde özellikle sayfalar arasındaki hareketlerde kullanıcıların nerede olduklarını bilmelerine yardımcı olan site haritaları üzerinde duracağız. Bununla birlikte, site haritalarının ASP.NET 2.0’daki kullanım yollarından birisini sağlayan SiteMapPath sunucu kontrolünü kısaca incelemeye çalışacağız.

Bu makalemizde, ASP.NET 2.0 ile geliştirilen sayfalarda, veri kümeleri üzerinde sayfalama işlemlerinin nasıl yapıldığını incelemeye çalışacağız. Sayfalama işlemleri, özellikle internet (intranet) uygulamalarında yaygın şekilde kullanılan bir tekniktir. Burada, veri kümesine ait olan satırlar, DataGrid gibi bir kontrolde gösterilirken sayfalara ayrılırlar. Böylece veri kümesine ait satırlar arasında toplu geçiş yapmamıza imkân sağlayan navigasyon seçeneklerine sahip olmuş oluruz.

Bu makalemizde, ASP.NET 2.0 ile gelen tanımlanmış klasörlerden (defined folders), Code klasörünün nasıl kullanıldığını incelemeye çalışacağız. ASP.NET 1.0/1.1 ile uygulama geliştirirken, solution içindeki her şey bir dll içinde (assembly) toplanır. ASP.NET 2.0 ise, dosya tabanlı (file-based) yaklaşım adı verilen yeni bir teknik kullanır. Bu tekniğe göre, solution, dosyalar ve klasörler sisteminden oluşmaktadır. Bu sistemin faydası, otomatik derleme özelliğine sahip olmasıdır.

Bu makalemizde, ASP.NET 2.0 (ASP.NET Whidbey) ile, başka sayfalara veri postalama işlemlerinin nasıl ele alındığını ve uygulandığını incelemeye çalışacağız. Bildiğiniz gibi, ASP.NET 1.0 / 1.1 ile gelen yeniliklerden en önemlisi, sayfaların kendi kendilerine form verilerini postalayabilme kabiliyetleridir. Öyle ki, ASP.NET ile geliştirilen web sayfaları aslında birer sınıf nesnesi olduklarından, sayfa üzerindeki form kontrollerine ve değerlerine kolayca erişilebilmektedir. Ancak bazı zamanlarda, sayfalarımızda yer alan form verilerini başka sayfalara göndermek isteyebiliriz. İşte Cross-Page Posting olarak adlandırılan bu işlemlerin, ASP.NET 2.0 ile gerçekleştirilmesi hem daha kolay hem de daha etkili hâle getirilmiştir.