Web Programlama

Geçen gün fark ettim ki yaş ilerleyince blogumdaki yazıların girişinde kullanabileceğim malzeme sayısı da artmış. Söz gelimi şu anda lise son yıllarıma yani seksenlerin sonu doksanların başına doğru gitmiş durumdayım. O dönemlerde kısa Amerikan dizileri popüler. Hatta Arjantin menşeeli diziler de çok yaygın. Sanıyorum Mariana isimli popüler bir dizi vardı. Kısa boylu, siyah kıvırcık saçlı, buğday tenli ve hayatı acılar içinde geçen bir Latin kadının hikayesiydi. Lakin ben hayatı toz pembe görmemize vesile olan komedileri tercih ediyordum. Hatta en çok sevdiğim komedi dizisi Perfect Strangers‘dı.

Oturduğunuz yerden göründüğü gibi çok karikatür okuyan biri değilimdir. Ama bazen kendimi sevgili Yiğit Özgür’ün kaleminden çıkan bir Huni Kafa karakteri gibi hissettiğim olur. Bir sebepten ne olduğunu tam olarak anlayamadığım konular üzerinde debelenir dururum. O kaynaktan bu kaynağa geçerken de kaybolurum. Lakin her zaman elle tutulur bir şeylere ulaşma şansı da bulurum.

Bizim servisin dönüş yolculuğu bir başkadır. Her gün yaklaşık git gel neredeyse seksen kilometrelik yol teperiz (Daha ne kadar teperim bilemiyorum tabii) Dönüş yolculuğumuz trafiğin durumuna göre bazen çok uzun sürer. İşte böyle akşamların çok özel bir anı vardır.

Yazılım tarafında yeni bir şeyler öğrenmeye çalışmak hayatımın standart ritüelleri arasında. Bu döngü içerisinde yaşamak en büyük keyiflerimden birisi. Tabii bu döngünün en önemli parçalarından birisi masabaşında yapılan kodlama çalışmaları. WestWorld ve son zamanlardaki gözdem Ahch-To başlıca yardımcılarım. Çalışmalar değişik diyarlardan geliyor. Bazen konular arasında keskin geçişler yapıyorum. Bir gün Node.js dünyasında debelenirken bir başka gün daha aşina olduğum.Net Core kıyılarında yürüyüşe çıkıyorum.

Bazen ne kadar basit olursa olsun üşenmeden bir örneğin üstüne gitmek gerekiyor. Çünkü çok basit örneklerle çalışıyor olsak bile gözümüzden kaçan önemli detaylar olabilir. Günümüzde kullanmakta olduğumuz pek çok geliştirme çatısı, belli ürünlere yönelik hazır şablonları kolayca üretebileceğimiz komut setleri sunmakta.

James A. Lovell, John L. Swigert, ve Fred W. Haise. Bu isimleri düşününce belki de çoğumuzun aklına bir şey gelmiyordur. Peki ya, Amerikalı veya İngiliz oldukları düşünülen bu şahısların yerine şu isimleri söylersek. Tom Hanks, Bill Paxton ve Kevin Bacon. Hımm…Sanırım birilerinin zihninde bir şeyler canlandı. Evet, evet…Bunlar film yıldızları değil mi? Üçü bir arada hangi filmde oynamışlardı acaba? Hala anımsayamadıysanız işte bir ipucu daha. “Houston we’ve got a problem.” Şimdi anımsadınız mı?

Bir türlü giriş hikayesini bulamıyordum. Takip ettiğim referansta geçenleri West World üzerinde kurgulayıp sonuçları görmüş ve anladığım haliyle yazıya dökmüştüm. Ama o klasik girizgah kısmına koymam gereken hikayeyi bulamıyordum. Ne hikmetse ilgi çekici olması için her fırsatta üzerinde titizlikle durduğum bu kısmın ilham perisi tatile çıkmış aklıma tek bir düşünce dahi gelmemişti. Sonuçta istediğim girizgahı yapamadım… Yine de başlayalım.

West-World’de eğlence tüm hızı ile devam ediyor. Geçen ay gerçekleştirdiğimiz “C64 Retro” partisinden sonra sıra bu geceki “Easy Graphics of new Era” adlı eğlenceye geldi. Onur konuğumuz açık kaynak Javascript dünyasının son zamanlardaki yükselek yıldızı olarak görülen grafik kütüphanesi Plotly. Oldukça renkli bir kişiliğe sahip olan Plotly, GitHub şehrinin de en sevilen karakterlerinden birisi haline gelmiş durumda. Şehrin devasa enerji santrallerinin ürettiği verilerle çalışan çılgın istatistikçileri arasında da çok popüler bir karakter. Kendisini West-World’e getiren en yakın destekçileri D3.js ve WebGL’de partiye renk katanlar arasındalar.

Adrenali oldukça yüksek (özellikle benim için) ve zorlayıcı bir Cumartesi gününü geride bıraktım. Yo yo sandığınız gibi Cape Town’da büyük beyazlar ile dalış yapmadım ya da Helikopter’den Bungee Jumping… Hatta deployment sırasında canlı ortam datalarını da silmedim. Tek yaptığım Vialand’e gitmek oldu. Daha ilk turda bindiğim Vikings beni yeterince heyecanlndırırken, “Nefes Kesen” neredeyse ses hızına yaklaştığımı hissettirdi:P

Bu aralar işler doğruyu söylemek gerekirse biraz can sıkıcı. KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) olarak bilinen ve müşteri verilerinin anonimleştirilmesini gerektiren bir çalışma içerisindeyiz. Verinin dağınık olması, hacimsel büyüklüğü, kurum içi süreçlerin karmaşıklığı, monolitleşmiş ERP uygulamamız üzerindeki etkilerinin çıkartılmasındaki zorluklar, araya giren başla işler nedeniyle yavaş ilerliyoruz. Kurumun tamamını ilgilendiren bir regülasyon söz konusu olduğu için de biraz fazlasıyla statik elektrik yüklüyüz. Yani şöyle bir Galvatron çıksa içimizden ya da Megatron, Electron ortalığı kasıp kavura…Imm, şey…Ne diyorum ben yahu. Electron’da nereden çıktı:) Aslında tesadüfen karşıma çıktı ve bu karşılaşma sayesinde kendimi ilginç ve zevkli bir maceranın içerisinde buldum.

West-World bu hafta neredeyse savaş alanı gibiydi. Node.js tarafında öğrenmeye çalştığım yeni konu sebebiyle makineyi bir çok kez restart etmek zorunda kaldım. Üstelik düğmeden… Sebep çok büyük boyutlu bir dosya içeriğini basit bir web sunucusu üzerinden sunmaya çalışmaktı. Aslında kimse bu tip bir şey yapmaz. Hadi yapsa da koca dosyayı tek seferde istemciye göndermez. Kaldı ki istemci de bu web hizmetine herhangi bir tarayıcıdan talep göndermez.

Kısa bir süre önce çalışmakta olduğum şirkette epey eğlenceli bir mevzunun içerisinde kaldım. Daha önceden de bahsettiğim gibi kurumumuzun bize sunduğu güzel bir hizmet var…Pluralsight. Ne var ki benim gibi dikkatsiz kullanıcılar için enteresan şeyler olabiliyor. İzin verin hikayeyi size anlatayım; İlk hedefim oldukça hoşuma giden Node.js tarafında ilerlemekti. Bu amaçla kendime çizdiğim kariyer yolunda (aslında Pluralsight Path demek daha doğru olur) bir takım Node.js eğitimlerini izlemeye başladım. Hatam bu eğitimlerin tarihlerine pek dikkat etmiyor oluşumdu. Öyle ki eğitimde sözü geçen bir npm modülü pekala eskimiş olabilirdi.

Programcılıkla uğraşan bizim gibi organizmalar sükunetle kod yazmaya bayılır. Hatta her şeyin sorunsuz işlediği, test’lerin prüzsüz ilerlediği, taşımaların tereyağından kıl çeker gibi kolay olduğu bir yaşam alanı düşler. Ne yazık ki gerçek hayat çoğu zaman böyle değildir. Bilirsiniz işte…Sıkışık proje süreleri, anlamakta güçlük çektiğimiz iş süreçleri, değişen ve öğrenmemiz gereken yeni nesil teknolojiler, aniden ortaya çıkan Murphy kanunları vs derken bir bakmışız ki barut fıçısına dönmüşüz. Kim bilir kaç kere içimizden bir Hulk fırlamak üzere düşe gelmiştir. Bazen benim de bu tip gıcık olduğum anlar olmuyor değil. Zaten çalışılması zor, huysuz ve aksi bir insanken bunlara birde ters giden işler eklenince, iyice çekilmez oluyorum.

Çalışmakta olduğum şirketin bizlere sunduğu güzel imkanlardan birisi de Pluralsight aboneliği. Hesabım açılır açılmaz ilk yol haritamı da çıkarıverdim. Kendime göre verimli olacağını düşündüğüm bir zaman planlaması yaptım. Sabah saat 07:15 sularında şirkete vardıktan sonra, kapıdaki görevliye sıcak bir tebessümle ‘Günaydın’de, mutfaktan geçerken bir bardak kahve al, masana otur ve sonrasında kaldığın yerden devam et… Şu sıralar Node.js yol haritamın merkezinde yer alıyor. Mesai başlangıç saatimiz olan 07:45’e kadar izleyebildiğim ve uygulayabildiğim kadarıyla ilerliyorum. Yer yer videoyu durduruyor, örnek kod parçalarını satır satır yazıyor, gerektiği yerlerde notlar alıyorum. Amacım şu an için sadece ve sadece Node.js’i tanımak, biraz daha iyi anlamak. Sonuçta node.js konusunda uzman olabilmem için yüzlerce saat gerçek hayat projelerinde çalışmam gerekiyor.

Atlas denilince aklımıza gelen çoğunlukla coğrafya dersleridir. Hatta bu isimde coğrafya dergisi bile var. İşin köküne indiğimizde ise aslında bu ismin Yunan mitolojisinden geldiğini görmekteyiz. Yunan mitolojisine göre Atlas, Lapetos ve Klymene’nin 13 çocuğundan en güçlü olanıdır. Hatta o kadar güçlüdür ki Olympos’a saldırmış ve bu sebepten Zeus tarafından gök kubbeyi omuzlarından taşımakla cezalandırılmıştır. Hatta bu omuzlarda taşıma olayı bizleri o kadar etkilemiştir ki, kafatasını taşıyan ilk omura da tıp dünyası tarafından Atlas adı verilmiştir. Sanırım şimdi yandaki fotoğrafın ne anlama geldiğini daha net anladınız. Oysa ki Atlas’ın taşıdığı tek yük dünya ya da kafataslarımız değil. O, Big Data konusunda da büyük bir yükün altına girmiş durumda. İşte bugün inceleyeceğimiz konumuz. MongoDB’nin bulut çözümü hizmeti olan Atlas…

Javascript yüzyıllardır (abartmayı severim) front-end tarafında kullanılan en güçlü yazılım geliştirme dillerinden birisi. Bir web uygulamasını onsuz düşünmek neredeyse imkansız. Her ne kadar Typescript gibi oluşumlar söz konusu olsa da, Javascript’in yeri ayrı. Javascript dilini baz alan bir çok Framework (çatı) de uzun zamandır sektörümüzde yer almakta. Hatta bazıları tamamen sunucu bazlı çalışacak şekilde tasarlanmış durumdalar. Node.js bunlardan birisi.

Güzel otomobilleri hepimiz severiz. Özellikle spor olanlarını. Benim favori araçlarımdan birisi ise Audi RS8. 2017 model Türkiye satış fiyatı 430 bin Avro civarındaydı. Gerçekten çok yüksek bir rakam. Ne oldu da birden onunla yollarımız kesişti diye düşünebilirsiniz. Bir deneme sürüşüne çıktım demek isterdim ama… Aslında olay West-World üzerinde Asp.Net Core routing mekanizmasını incelerken meydana geldi. Bir şekilde dile benden ne dilersen tadındaki URL path’in çalışma zamanına Audi RS8 yazmış bulundum. Web sunucusunun bana verdiği cevapsa oldukça hoştu. “Oldu bil!” Onunla aramızda nasıl böyle bir muhabbet gerçekleşti merak ediyor olmalısınız. Gelin Asp.Net Core routing mekanizmasını yakından incelemeye çalışalım.

Geçtiğimiz günlerde Asp.Net Core tarafında SignalR kullanımını incelemeye başladım. O sırada incelediğim kaynakların birisinde UseCors isimli bir fonksiyonla karşılaştım. Uzun zamandır Cross-Site Scripting Error almamış birisi olarak.Net Core tarafında Cross-Origin Resource Sharing nasıl yapılır öğrenmem gerektiğini fark ettim. Sonunda SignalR ile ilgili araştırmalarıma bir kahve molası verip konuyu inceleyeyim dedim. Aslında W3C’un şu adresinde ve IETF (havalı isimleri ile Internet Engineering Task Force) kulübünün bu adresinde konu ile ilgili standartlara ait oldukça detaylı bilgiler mevcut.

Meşhur ve özlenen telefon markası Nokia’nın o başarılı sloganını hatırlıyor musunuz?, “Nokia, connecting people”:) İşte bugünkü konumuz da o jeneriği aratmayacak türden. “WebSockets, connecting applications.”(Burayı o adamın ses tonu ile zihninizde canlandırın derim) Evet berbat bir giriş oldu ama olsun. Gelelim konumuza.

Günler yoğun geçiyor. Bir süredir sosyal medyadan da uzaktayım. Kendimce sebeplerim var. Ağırlık görev değişikliği sonrası kritik geliştirmeler barındıran işimdeki yoğunluk. Bunun dışında daha çok kitap okuduğumu, telefona neredeyse hiç bakmadığımı (Türkiye ortalamasına göre bir kişi günde 70 kez telefona bakıyormuş-kahrolsun Instagram çağı), Serdar Kuzuloğlu’ndan dünya hallerini daha çok okuduğumu, Gündem Özel’i daha çok izlediğimi (Yazıyı yazdığım günlerdeki şu yayınlarını tavsiye ederim. Hasan Söylemez’i de takip edin kitabını alın derim), okuyup dinlediklerimden kendime küçük küçük notlar çıkarttığımı, daha çok basketbol oynadığımı, işe gittiğim her gün gerek otobüs gerek metorbüs gerek minibüs daha çok sıkıştığımı (tutunmadan seyahat edebilmek dahil) ama Beşiktaş-Üsküdar arası motor hattında nefes alarak huzur bulabildiğim günler geçirdiğimi ifade edebilirim. Kalan zamanlarda eskisi kadar çok olmasa da bir şeyler öğrenmeye gayret ediyorum. Bir süredir de.Net Core tarafında servis geliştirme noktasında neler yapılabileceğini incelemek istiyordum. İşlerden boşluk bulduğum bir sırada Web API nasıl yazılır araştırayım ve yaptığım örneği bloğuma ekleyeyim dedim.