Meraklı bir bilgisayar programcısının notları.
Merhaba! Ben Burak Selim Şenyurt - yazılım geliştirici, blogger ve öğrenme tutkunu.
Bu blogda yazılım mühendisliği, sistem tasarımı, programlama dilleri ve yeni teknolojiler üzerine yazılar paylaşıyorum. Özellikle .NET, Rust, Zig, yapay zeka araçları ve mimari konularına ilgi duyuyorum. Kendimi sürekli geliştirmeye ve yeni şeyler öğrenmeye adıyorum.
-
HashTable Koleksiyon Sınıfı
Bugünkü makalemizde HashTable koleksiyon sınıfını incelemeye çalışacağız. Bildiğiniz gibi Koleksiyonlar System.Collections namespace’inde yer almakta olup, birbirlerinin aynı veya birbirlerinden farklı veri tiplerinin bir arada tutulmasını sağlayan diziler oluşturmamıza imkan sağlamaktadırlar. Pek çok koleksiyon sınıfı vardır. Bugün bu koleksiyon sınıflarından birisi olan HashTable koleksiyon sınıfını inceleyeceğiz.
-
DataGrid Denetimi Üzerinde Sıralama(Sorting) İşlemi
Bugünkü makalemizde, bir Web Sayfası üzerinde yer alan DataGrid kontrolü üzerinde tıklanan kolon başlığına göre sıralama işleminin manuel olarak nasıl yapılacağını işleyeceğiz. Konu teknik ağırlığa sahip olduğu için hemen kodlara geçmek istiyorum.
-
DataGrid Denetimi Üzerinde Sayfalama(Paging) İşlemi
Bugünkü makalemizde, bir ASP.NET sayfasında yer alan DataGrid kontrolümüzde nasıl sayfalama işlemlerini gerçekleştireceğimizi göreceğiz. Uygulamamız, sql sunucusundaki veritabanımızdan bir tablo ile ilgili bilgileri ekranda gösterecek. Ancak çok sayıda kayıt olduğu için biz bunları, dataGrid kontrolümüzde 10’ar 10’ar göstereceğiz. Olayı anlayabilmek için doğrudan kodlama ile işe başlayalım diyorum. Öncelikle VS.NET ile bir ASP.NET Web Application oluşturalım ve WebForm1.aspx sayfamızın adını default.aspx olarak değiştirelim. Şimdi öncelikle bir DataGrid nesnesini sayfamıza yerleştirelim ve hiçbir özelliğini ayarlamayalım. Bunları default.aspx sayfasının html görünümünde elle kodlayacağız. Şu an için DataGrid kontrolümüze ait aspx dataGrid tag’ımızın hâli şöyledir.
-
DataView Sınıfı ve Faydaları
Bugünkü makalemizde getirileri ve performansı ile ADO.NET içerisinde önemli bir yere sahip olan DataView nesnesini incelemeye çalışacağız. Özellikle bu sınıfa ait RowFilter özelliğinin ne gibi faydalar sağlayacağına da değineceğiz.
-
SQL_DMO İşlemleri
Bugünkü makalemizde, Sql Distributed Management Objects (SQL Dağıtık Yönetim Nesneleri) kütüphanesini incelemeye çalışacağız. SQL_DMO kütüphanesi bir COM uygulaması olup, SQL sunucusu ile birlikte sisteme kurulmaktadır. Bu kütüphanedeki sınıflar yardımıyla, var olan bir sql sunucusu üzerinde yönetimsel işlemler gerçekleştirebiliriz. Örneğin, kullanıcı tanımlayabilir, yeni bir veritabanı yaratabilir bu veritabanına ait tablolar oluşturabilir, var olan bir veritabanı için yedekleme işlemleri gerçekleştirebilir, yedeklenmiş veritabanlarını geri yükleyebilir ve bunlar gibi pek çok yönetsel işlemi gerçekleştirebiliriz.
-
İlişkili Tabloları DataSet İle Kullanmak - 2
Bugünkü makalemizde ilişkili tablolar arasında kısıtlamaların (constraints) nasıl kullanıldığını işlemeye çalışacağız. Hatırlayacağınız gibi bu yazı dizisinin ilk bölümünde DataRelation sınıfını kullanarak ilişkili tabloların bellekte nasıl ifade edilebileceğini görmüştük. Bir diğer önemli konu, bu ilişkili tablolar arasındaki parent-child ilişkisinin kayıt güncelleme, kayıt silme gibi durumlarda nasıl hareket edeceğini belirlemektir.
-
İlişkili Tabloları DataSet İle Kullanmak - 1
Bugünkü makalemizde, aralarında relationship (ilişki) bulunan tabloların, bir DataSet nesnesinin bellekte temsil ettiği alanda nasıl saklandığını incelemeye çalışacağız. Bunu yaparken de, geliştireceğimiz uygulama ile parent-child (ebeveyn-çocuk) ya da master-detail (efendi-detay) adı verilen ilişkileri taşıyan tablolarımızı bir windows application’da bir dataGrid nesnesi ile nasıl kolayca göstereceğimizi göreceğiz.
-
DataColumn.Expression Özelliği İle Hesaplanmış Alanların Oluşturulması
Bugünkü makalemizde bir tabloda sonradan hesaplanan alanların nasıl oluşturulacağını incelemeye çalışacağız. Her zaman olduğu gibi konuyu iyi anlayabilmek için bir örnek üzerinden gideceğiz. Hesaplanan alan aslında bir hesaplama ifadesidir. Örneğin var olan bir tablodaki bir alana ait her değere ortak bir işlem yaptırmak istediğimizi ve her veri için oluşan sonuçların da tabloda ayrı bir alan adı altında gözükmesini istediğimizi varsayalım. Buna en güzel örneklerden birisi;
-
DataTable Sınıfını Kullanarak Programatik Olarak Tablolar Oluşturmak-2
Hatırlayacağınız gibi yazı dizimizin ilk bölümünde, DataTable sınıfını kullanarak bellekte bir tablonun ve bu tabloya ait alanların nasıl yaratıldığını işlemiştik. Bugünkü makalemizde oluşturmuş olduğumuz bu tabloya kayıtlar ekleyeceğiz ve sonra bu DataTable nesnesini bir DataSet’e aktarıp içerisindeki verileri bir DataGrid kontrolünde göstereceğiz.
-
DataTable Sınıfını Kullanarak Programatik Olarak Tablolar Oluşturmak-1
Bugünkü makalemizde bağlantısız katmanın önemli bir sınıfı olan DataTable nesnesini bir açıdan incelemeye çalışacağız. Bilindiği gibi DataTable sınıfından türetilen bir nesne, bir tabloyu ve elemanlarını bellekte temsil etmek için kullanılmaktadır. DataTable sınıfı bellekte temsil ettiği tablolara ait olan satırları Rows koleksiyonuna ait DataRow nesneleri ile temsil ederken, tablonun alanlarını ise, Columns koleksiyonuna ait DataColumn nesneleri ile temsil etmektedir.
-
Struct Kavramı ve Class ile Struct Arasındaki Farklar
Bugünkü makalemizde struct kavramını incelemeye çalışacağız. Hatırlayacağınız gibi, kendi tanımladığımız veri türlerinden birisi olan Numaralandırıcıları (Enumerators) görmüştük. Benzer şekilde diğer bir veri tipi de struct (yapı)’lardır. Yapılar, sınıflar ile büyük benzerlik gösterirler. Sınıf gibi tanımlanırlar. Hatta sınıflar gibi, özellikler, metodlar, veriler, yapıcılar vb… içerebilirler. Buna karşın sınıflar ile yapılar arasında çok önemli farklılıklar vardır.
-
Enumerators
Bugünkü makalemizde, kendi değer türlerimizi oluşturmanın yollarından birisi olan Enumerator’ları inceleyeceğiz. C# dilinde veri depolamak için kullanabileceğimiz temel veri türleri yanında kendi tanımlayabileceğimiz türler de vardır. Bunlar Structs (Yapılar), Arrays (Diziler) ve Enumerators (Numaralandırıcılar)’dır. Numaralandırıcılar, sınırlı sayıda değer içeren değişkenler yaratmamıza olanak sağlarlar. Burada bahsi geçen değişken değerleri bir grup oluştururlar ve sembolik bir adla temsil edilirler. Numaralandırıcıları kullanma nedenlerimizden birisi, verilere anlamlar yükleyerek program içerisinde kolay okunabilmelerini ve anlaşılabilmelerini sağlamaktır. Örneklerimizde bu konuyu çok daha iyi anlayacaksınız. Bir Numaralandırıcı tanımlamak için aşağıdaki syntax kullanılır.
-
Basit Bir Web Service Uygulaması
Bugünkü makalemizde web servislerinin nasıl kullanıldığını göreceğiz. Her zaman olduğu gibi konuyu açıklayıcı basit bir örnek üzerinde çalışacağız. Öncelikle web servisi nedir, ne işe yarar bunu açıklamaya çalışalım. Web servisi, internet üzerinden erişilebilen, her türlü platform ile bağlantı kurabileceğimiz, geriye sonuç döndüren (döndürmeye) fonksiyonelliklere ve hizmetlere sahip olan bir uygulama parçasıdır. Aşağıdaki şekil ile konuyu zihnimizde daha kolay canlandırabiliriz.
-
Params Anahtar Sözcüğünün Kullanımı
Değerli Okurlarım Merhabalar.
-
DataSet ve WriteXml Metodunun Kullanımı
Bugünkü makalemizde, bir dataset nesnesinin içerdiği tabloların ve bu tablolardaki alanlara ait bilgilerin XML formatında nasıl yazdırıldığını göreceğiz. Örneğimiz son derece basit. Örnek uygulamamızda, Sql sunucusu üzerinde yer alan, Friends isimli database’den Kitaplar isimli tabloya ait verileri taşıyan bir dataset nesnesini kullanacağız. DataSet sınıfına ait WriteXml metodu dataset içerisinde yer alan bilgilerin bir XML dokümanına Schema bilgisi ile birlikte aktarılmasına imkan sağlamaktadır. Bu metoda ait 8 adet yapıcı (Constructor) metod bulunmakta olup biz örneğimizde,
-
Bir Form ve Kontrollerinin Elle Programlanması
Bugünkü makalemizde, bir Formu kodla nasıl oluşturacağımızı, bu form üstüne nasıl kontroller ekleyeciğimizi, bu kontoller için nasıl olaylar yazacağımızı vb. konuları işlemeye çalışacağız. Bildiğiniz gibi Visual Studio.NET gibi grafiksel ortamlar ile Form ve Form nesnelerini görsel olarak, kolay ve hızlı bir şekilde oluşturabilmekteyiz. Bu bizim programlama için ayıracağımız sürede, ekran tasarımlarının daha hızlı yapılabilmesine olanak sağlamaktadır.
-
Distributed Transactions
Bildiğiniz gibi bir önceki makalemizde Transaction kavramından bahsetmiş, ancak birden fazla veritabanı için geçerli olacak Transaction işlemlerinin Dağıtık Transaction’lar olarak adlandırıldığından söz etmiştik. Bu makalemizde Dağıtık Transaction’ları inceleyecek ve her zaman olduğu gibi konuyu açıklayıcı basit bir örnek geliştireceğiz.
-
Transaction Kavramı
Bu makalemizde sizlere veritabanı programcılığında ve özellikle de çok katlı mimaride çok önemli bir yere sahip olan Transaction’lar hakkında bilgi vermeye çalışacağım. Her zaman olduğu gibi konuyu iyi anlayabilmek için bir de örnek uygulamamız olacak. Öncelikle Transaction nedir, ne işe yarar bunlardan bahsedelim. Çoğu zaman programlarımızda ardı ardına veritabanı işlemleri uygulatırız. Örneğin, bir veritabanındaki bir tablodan kayıt silerken, aynı olayın sonucunda başka bir ilişkili tabloya silinen bu verileri ekleyebilir veya güncelleyebiliriz. Hatta bu işlemin arkasından da silinen kayıtların bulunduğu tablo ile ilişkili başka tablolardan da aynı verileri sildiğimiz işlemleri başlatabiliriz. Dikkat edecek olursanız burada birbirleriyle ilintili ve ardışık işlemlerden söz ediyoruz.
-
Overload Metodların Gücü
Bu makalemde sizlere overload kavramından bahsetmek istiyorum. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi açısından, ilerliyen kısımlarda basit bir örnek üzerinde de çalışacağız.
-
Web Sayfalarında Stored Procedure Kullanımı
Bugünkü makalemde sizlere bir Web Sayfası üzerinde, bir tablonun belli bir satırına ait detaylı bilgilerin, bir Stored Procedure yardımıyla nasıl gösterileceğini anlatmaya çalışacağım. Uygulamamızda örnek olması açısından, Kitap bilgileri barındıran bir Sql tablosu kullanacağım. Tablomuzun yapısını aşağıdaki Şekil 1’ de görebilirsiniz. Temel olarak, kitap isimlerini, kitapların kategorilerini, yazar isimlerini, basım evi bilgilerini vb… barındıran bir tablomuz var. Bu tablonun örnek verilerini de Şekil2’ de görebilirsiniz.