Meraklı bir bilgisayar programcısının notları.
Merhaba! Ben Burak Selim Şenyurt - yazılım geliştirici, blogger ve öğrenme tutkunu.
Bu blogda yazılım mühendisliği, sistem tasarımı, programlama dilleri ve yeni teknolojiler üzerine yazılar paylaşıyorum. Özellikle .NET, Rust, Zig, yapay zeka araçları ve mimari konularına ilgi duyuyorum. Kendimi sürekli geliştirmeye ve yeni şeyler öğrenmeye adıyorum.
-
Recep Duman ile Raspberry Pi Hakkında Konuştuk
Bu yaz için kendime güzel bir hobi buldum. Raspberry PI. Biraz geç kalmış olabilirim bunun için ama merak ettiğim IoT (Internet of Things) konusunun önemli parçalarından birisiydi. Üstelik çocukların programlamayı öğrenmesi için de kullanılan vakıf destekli açık kaynak bir çalışmaydı. Hatta bu sene gerçekleştirebilyseydik eğer NedirTv?com etkinliğinde Raspberry Pi ile ilgili sunum yapacak olan DevNot yazarlarımızdan Recep Duman arkadaşımız ile aynı ekipte çalışıyor olmamız gibi bir gerçek de vardı. Kolları sıvadım ve işe koyuldum.
-
Ruby Kod Parçacıkları 23 - set,prime,logger,pathname,benchmark,find,zlib Kullanımları
Epey zamandır Ruby notlarımın (özellikle de Amazon’dan getirttiğim kitapların) yüzüne bakmadığımı gördüm de…Pişmanlık hissettim (İtiraf ediyorum bu aralar biraz tembellik yapıyordum) Sonra onunla uğraşmayı özlediğimi fark ettim. Onun sadeliğini, yalın yazımını, gücünü, pratikliğini. Pasımı atmak için bir şeyler araştırmam gerekiyordır. Derken kendimi her zaman ki gibi Google’da Ruby standart kütüphanesi ile ilgili faydalı kod parçalarını ararken buldum.
-
IIS RESTful API Hello World
Bugün 20 Mayıs Cuma. Dün 19 Mayıs nedeniyle resmi tatil olan bankamız bugün de toplu olarak tatil. Ancak şirkette kalmak isteyenler durumlarını bildirip gelebiliyor. Çalıştığım şirkettlerde işlerin hafiflediği dönemler genellikle makale yazdığım dönemler oluyor. Hazır geçtiğimiz gün de IIS Restful API hakkında araştırmalara başlamışken bugün biraz daha üzerine eğileyim, şu Hello World uygulamasını yaparak nedir ne değildir anlayayım istedim. Malzemelerimi hazırladım. En önemlisi elbetteki kafeindi. Her ne kadar çalışma masamdaki kadim dostum VULK kahveme sulansa da…
-
Tek Fotoluk İpucu 131 - Servisim Yaşıyor mu?
Böyle yeni bir şeyler öğrenmek için enerji bulamadığım vakitler oluyor zaman zaman. Ya çevremdekilerin ya da işlerin etkisi ile azalır enerjim. Bir şeyler öğrenmeyince de kendimi kötü hissettiğimden en azından genişletme metodu (Extension Method) yazmaya çalışayım da pas tutmayım derim. Tabii önce konu seçmek gerekir. Bu kez aklıma “bir servisin yaşayıp yaşamadığını nasıl anlarım?” sorusu takıldı. Mesela bir Uri için Http durum kodu bilgisinin 200 olmasını kontrol eden bir genişletme metodu yazabilirdim. Örneğin aşağıdaki fotoğrafta görüldüğü gibi.
-
Instagram REST Servislerinin .Net Tarafında Basit Kullanımı
Neredeyse hepimizin sosyal ağ üzerinde hesapları bulunuyor. Facebook, Twitter, Instagram, Youtube, Flickr ve benzerlerini bunlara örnek olarak verebiliriz. Bu ağlar pek tabii kendi hizmetlerini geliştiricilerin kullanımına da uzun zamandır açmış durumdalar. Geliştirici olarak bizleri bu kısım daha çok ilgilendiriyor. Peki bu tip ağlar geliştiricilere kendi hizmetlerini nasıl sunuyorlar? Bunun en bilinen ve ortak yanı pek tabii ki servisler şeklinde yayınlanmaları. Burada kullanılacak olan servislerin istemci uygulamaların ne tipte olduğuna bakılmaksızın ortak bir standartta çalışması önemli. İşte bu noktada devreye REST (Representational State Transfer) yaklaşımını benimseyen servisler geliyor.
-
Business Delegate Pattern
Epey zamandır tasarım kalıpları tarafına bakmadığımı fark ettim. Hem kalıpları tekrar etmek hem de yeni bir şeyler var mı diye internette gezinirken JEE tarafında sıklıkla başvurulan Business Delegate isimli bir desene rastladım. Aslında delegate dediğimiz zaman bir işi başkasına devrettiğimizi düşünebiliriz (Delegasyon ile ilgili olarak internette resim ararken de işte yandaki gibi eğlenceli bir tanesine rastladım)
-
Floyd-Warshall Algoritması ile En Kısa Yolu Bulmak
Uzun zamandır algoritmalar üzerinde çalışmadığımı fark ettim. İşlerin biraz olsun hafiflediği şu vakitlerde de bir tanesini inceleyeyim dedim. Derken kendimi Floyd-Warshall algoritmasını anlamaya çalışırken buldum. Söz konusu algoritma Graph yapılarında boğumlar arasındaki en kısa yolların bulunmasında kullanılmaktadır. Gerçek hayat örnekleri düşünüldüğünde Regular Expression, Network Routing, Dynamic Programming, yönsüz graph’ların iki parçalı graph’lar dönüştürülmesi ve daha bir çok alanda kullanıldığına şahit oluruz. Algoritmanın matematiksel çalışmasına bakıldığında boğumların birbirlerine olan yakınlıklarını ele alan matrisleri kullandığını görürüz.
-
Asp.Net Web API ile OData Kullanımı
İşlerin epeyce hafiflediği bir haftaydı diyebilirim. Dolayısıyla kırda parkta bayırda oturup dinlenmek için epeyce vaktim vardı. Ya da bir şeyler araştırmayı da tercih edebilirdim ki ben de öyle yaptım. Uzun zamandır Asp.Net Web API tarafında bir şeyler yapmıyordum. Araştırmalarım sırasında OData’nın Web API tarafındaki kullanımına denk geldim. Her zaman ki gibi konuyu olabildiğince basit bir halde öğrenmenin iyi olacağını düşündüm. Sonunda konuyu kaleme almayı başardım. Haydi başlayalım.
-
Tek Fotoluk İpucu 130 - Distinct Fonksiyonunu IEqualityComparer<T> ile Özelleştirmek
Koleksiyon bazlı veri kaynaklarında LINQ (Language INtegrated Query) sorgularını yoğun şekilde kullanmaktayız. LINQ bildiğiniz üzere pek çok genişletme metodundan oluşan ve ifadesel olarak koleksiyonlar üzerinde SQL benzeri sorgular yapabilmemizi sağlayan bir alt yapı sunmaktadır. Sıklıkla Select, Where, Count, Sort, Max, Min, Reverse, GroupBy, OrderBy ve daha pek çok metodu kullanırız. Bunlar zaman zaman ifadeler şeklinde ele aldığımız gibi zaman zamanda metod zincirleri biçiminde değerlendiririz.
-
Ruby Kod Parçacıkları 22 - Twitter API'sinin Basit Kullanımı
Bazı günler şirketten geç çıkıyorum. Özellikle el ayak çekildiğinde ofis ortamı bir şeylere çalışmak için son derece ideal oluyor. Tam da istediğim ortam. Kendi çalışmalarıma vakit ayırabildiğim hoşuma giden zamanlar. Hele de akşam güneşi camdan içeri giriyor ve en sevdiğim sarı rengi masamın üstüne bırakıyorsa.
-
Tek Fotoluk İpucu 129 - Override Edemediğimiz ToString Metodunu Genişletmek
Geçtiğimiz günlerde çalışma arkadaşımın oldukça enteresan bir sorusu ile karşılaştım. Projesinde referans ettiği bir kütüphane içerisinde yer alan POCO (Plain Old CLR Objects) tiplerine ait ToString metodlarını ezmesi (Override) gerekiyordu. Ne yazık ki ilgili kütüphane dll olarak referans edildiğinden, içerisindeki sınıflara girip ToString metodunu ezmek mümkün değildi. Bir şekilde ToString metodunu genişletebilir miyiz diye düşünmeye başladık. Bu mümkün gibi görünmüştü. Ancak varsayılan ToString metodu genişletilse dahi kod her zaman Object tipinin ToString metoduna gitmekteydi. Dolayısıyla istediğimizi bir türlü gerçekleştiremiyorduk. Sonrasında var olan projede kullanılan ToString çağrılarında ufak parametre değişiklikleri yaparak ilerleyelim dedik ve aşağıdaki gibi bir extension method yazmaya karar verdik.
-
XML Web Service Paketlerini Yakalamak
Yine karşımıza çıkan bir problem çözümü ile birlikteyiz. Öncelikle senaryomuzu anlatarak işe başlayalım. Şirket içerisinde kullanılan bir XML Web Service’in Oracle tarafındaki bir Stored Procedure içerisinden çağırılması gerekiyordu. Burada kullanılacak teknikten ziyade XML Web Service’e gidecek olan SOAP mesajının içeriği daha önemliydi. Nitekim giden örnek bir mesaj elimizde olduğu takdirde Stored Procedure tarafındaki string içeriğin (SOAP XML yapısını ifade eden) oluşturulması daha kolay olacaktı. Haliyle bizim XML Web Service’e istemci tarafından gönderilen mesaj içeriklerine ait örneklere ihtiyacımız vardı. Bunun için Fiddler gibi araçları da kullanabilirdik. Ama bilin bakalım ne var? Şirketteki bilgisayarlara bu tip araçları indirip kurmamız mümkün değil. Dolayısıyla kendi kodumuzu yazarak servise giden paketlerin içeriğini görmemiz gerekiyor.
-
Tek Fotoluk İpucu 128 - DataTable içeriğini Generic List'e İndirmek
Diyelim ki kullandığınız harici bir metod size DataTable tipinden bir nesne örneği döndürmekte. Ne var ki kendi sisteminizde bu nesne içeriğini List tipinden koleksiyon örnekleri ile dolaştırmanız gerekiyor. Hatta DataTable içeriğinin doldurulduğu tablonun kolon adları da sizin programınızdaki standartlar ile uyumlu değil. Bu durumda karşımıza şöyle bir soru çıkıyor. Herhangi bir DataTable içeriğini bir List tipine nasıl dönüştürebiliriz? Dahası dönüşüm işlemi sırasında T tipinin özellik adlarının tablodaki asıl kolon adları ile eşleştirilmesini nasıl sağlarız? İşin sırrı aslına bakarsanız kendi tarafımızdaki Entity tiplerinde birer Attribute kullanmaktan ve bunu çalışma zamanında ele almaktan geçiyor. Aşağıdaki ekran görüntüsü size bir fikir verecektir.
-
Oracle View' ları için Otomatik DataTable' lar Üretmek
Üzerinde çalıştığımız ve uzun süredir canlı ortamda yaşamakta olan eski bir ürünümüz geçtiğimiz günlerde kod kalite taramalarından birisine girdi. Vaktinde her zaman olduğu gibi alel acele yazılmak zorunda olan kodlar bir kaç ana kategori altında çeşitli tipte ihlallere yakalandı. Bunlardan birisi de Strongly Typed DataSet kullanımına ilişkindi.
-
Klasik ASP Sayfasından REST Servis Çağırmak
Özellikle kurumsal çözümler üreten/kullanan firmalarda görev alanların sıklıkla dahil olduğu vakalardan birisi de, eski ve yeni teknolojilerin iç içe kullanıldığı senaryolardır. Bazen geliştirilen ürünler yıllara varan yaşam döngüleri boyunca çalışmaya devam eder. Yenileme maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle de tekrardan yazılmak yerine var olan yeni teknolojiler ile entegre edilmeye çalışılırlar.
-
Ruby Kod Parçacıkları 21 - Basit Web Server Geliştirmek
Web tabanlı çalışan uygulamalar genellikle IIS (Internet Information Services) ve benzeri ortamlar üzerinde barındırılırlar. Aslında IIS basitçe TCP soket haberleşmesi gerçekleştiren bir ürün olarak düşünülebilir. Üzerinde konuşlandırılan kaynaklara olan erişimde ise genellikle HTTP protokolü ve Get, Post vb metodları kullanılır. Gelen taleplere göre uygun servislerin devreye girmesi söz konusudur.
-
ServiceStack ile REST Servis Geliştirmek
Geçenlerde üzerinde çalışmakta olduğum proje için kullandığım geliştirme ortamımı bir güzelce patlatıverdim. Oracle’ın yeni sürümüne ait Data Provider’ın,.Net Framework 4.5.2 sürümüne yükseltmiş bir uygulamada neden çalışmadığını araştırıyordum. Sorun sunucu kaynaklı idi. Vakayı geliştirme ortamında da oluşturmaya çalıştım. Nitekim orada her şey yolunda görünüyordu. Lafı fazla uzatmayayım sonunda Production ortamını da kurcalamaya karar verdim…Eee…Şey…Orayı da patlattım:) Neyseki prod sunucusu sadece kurulumu yapılmış ve henüz yayına alınmamış bir makine idi. Zaten uygulamanın orada başarılı şekilde çalışması halinde kullanıma açılacak bir sunucuydu. Durumu ben, sistem ekibindeki bir kaç kişi ve ekip arkadaşım biliyordu. Ah şu andan itibaren de siz. Dolayısıyla hafif stresli günler geçirdiğimi ifade edebilirim. Epeyce sinirlendim ve sakinleşmek için her zaman yaptığım şeyi yaptım. Makale yazdım.
-
Ruby Kod Parçacıkları 20 - REST Servis Geliştirmek ve .Net Tarafından Tüketmek
Artık belli bir platforma bağlı kalmadan farklı uygulamaları bir araya getirip konuşturabiliyor, büyük ölçekli sistemleri uçtan uca bağlayarak süreçler işletebiliyoruz. Burada programlama dillerinin üzerine oturduğu çatıların (Frameworks) büyük avantajlar sağladığı ve işleri belirli ölçüde kolaylaştırdığı aşikar.
-
Ruby Kod Parçacıkları 19 - SQLite ile Basit Veritabanı İşlemleri
Sanıyorum bir programlama dilini öğrenirken en çok merak edilen konulardan birisi de veritabanı işlemleridir. “Hani bir uygulama yazabilsem de bilgileri veritabanına kayıt edebilsem ve oradan okuyabilsem süper olur” benzeri bir cümleyi eminim hepimiz kurmuşuzdur. Günümüzde geliştirilen uygulamalar mutlak suretle verileri kalıcı olarak saklamaya ihtiyaç duyar. İster ilişkisel veritabanı ister NoSQL tabanlı bir sistem olsun verinin kalıcı olarak saklanması gerekir. Ruby tarafında da veritabanı işlemleri için farklı çözümler kullanılabilir. NoSQL çözümleri dışında RDMBS tarafı için Lightweight olarak düşünebileceğimiz SQLite bu veritabanı sistemlerinden birisidir.
-
Replay Attack Saldırısını Nonce Token ile Engellemek
Bir zamanlar WCF servisleri ile ilişkili epeyce çalışma yapmış ve öğrendiklerimi kaleme almaya çalışmıştım. En çok zorlandığım konulardan birisi ise servislerin güvenliğini sağlamaktı.(Mesaj içeriklerinin korunmasından tutun, uç noktalar arası haberleşmenin güvenilik olmasına kadar dikkat edilmesi gereken pek çok nokta var)