Web Programlama

Earvin (Magic) Johnson. Michael Jordan’la geçen gençlik yıllarımın henüz başlarında rastladığım NBA’in ve Los Angles Lakers’ın 2.06lık unutulmaz oyun kurucusu. O dönemlerde yaptığı inanılmaz assistler ve oyun zekası hala aranır nitelikte. Aslında sadece oyun kurucu değil zaman zaman şutör gard ve uzun forvet pozisyonlarında da oynamıştır.

Bizim servisin dönüş yolculuğu bir başkadır. Her gün yaklaşık git gel neredeyse seksen kilometrelik yol teperiz (Daha ne kadar teperim bilemiyorum tabii) Dönüş yolculuğumuz trafiğin durumuna göre bazen çok uzun sürer. İşte böyle akşamların çok özel bir anı vardır.

Yazılım tarafında yeni bir şeyler öğrenmeye çalışmak hayatımın standart ritüelleri arasında. Bu döngü içerisinde yaşamak en büyük keyiflerimden birisi. Tabii bu döngünün en önemli parçalarından birisi masabaşında yapılan kodlama çalışmaları. WestWorld ve son zamanlardaki gözdem Ahch-To başlıca yardımcılarım. Çalışmalar değişik diyarlardan geliyor. Bazen konular arasında keskin geçişler yapıyorum. Bir gün Node.js dünyasında debelenirken bir başka gün daha aşina olduğum.Net Core kıyılarında yürüyüşe çıkıyorum.

Bazen ne kadar basit olursa olsun üşenmeden bir örneğin üstüne gitmek gerekiyor. Çünkü çok basit örneklerle çalışıyor olsak bile gözümüzden kaçan önemli detaylar olabilir. Günümüzde kullanmakta olduğumuz pek çok geliştirme çatısı, belli ürünlere yönelik hazır şablonları kolayca üretebileceğimiz komut setleri sunmakta.

Commodore 64 sahibi olduğum günlerde beni çok etkileyen bir Futbol oyunu vardı. Üstelik yerli malıydı. Görsel bir arabirimi yoktu. Komut satırından size sorulan sorulara verdiğiniz cevaplara göre Türkiye birinci futbol liginde maçlar yapıyordunuz. Açılışta takımınızı ve rakibinizi seçtikten sonra yazı tura sorusu ile başlıyordu her şey. Kazandıysanız da “top mu, kale mi” sorusuyla devam ediyordu. Maçın süresi ilerledikçe komut satırından sorular gelmeye devam ediyordu. “Rakip ceza sahasının gerisinde şut çekti. Kaleciniz ne yapacak?” Ve seçenekler geliyordu. “Plonjon, out’a çelme vs” Yapılan seçime göre gol yiyebilir, topu çelebilir veya tutabilirdiniz. İsmini bir türlü hatırlayamadığım ama komut satırından olsa bile beni saatlerce monitör başına kitleyen bir oyundu. Zaten o devrin Commodore 64 oyunlarındaki yaratıcılık, programlama kabiliyetleri bir başkaydı. Bu düşünceler ışığında günlerden bir gün Angular tarafı ile ilgili saturday-night-works çalışmalarımı yapmaktayken bende basit ama bana keyif verecek bir oyun yazayım istedim.

James A. Lovell, John L. Swigert, ve Fred W. Haise. Bu isimleri düşününce belki de çoğumuzun aklına bir şey gelmiyordur. Peki ya, Amerikalı veya İngiliz oldukları düşünülen bu şahısların yerine şu isimleri söylersek. Tom Hanks, Bill Paxton ve Kevin Bacon. Hımm…Sanırım birilerinin zihninde bir şeyler canlandı. Evet, evet…Bunlar film yıldızları değil mi? Üçü bir arada hangi filmde oynamışlardı acaba? Hala anımsayamadıysanız işte bir ipucu daha. “Houston we’ve got a problem.” Şimdi anımsadınız mı?

Oturduğum masanın hemen sağındaki pencerede ufak bir aralık kalmış olmalı ki “Vuuuu…” diye öten rüzgarın sesini fark ettim bir anda. Aslında işime konstantre olmuştum ama o sesle birlikte olduğum yerden uzaklaşmıştım. Dışarısı soğuktu. Havan kapalı ve biraz da kasvetliydi. Yağmur damlalarının cama vuruşunu fark ettim sonrasında. Gözlerim uzaklara daldı ve rüzgarın sesi ile birikte Lise yıllarında buldum kendimi. Doğal gaz İstanbul’a henüz gelmiş ve bizimki gibi kimi sobalı ev kalorifer petekleriyle tanışmıştı. Geçmiş yılların ardından bu yeni konfor sayesinde sabahları üşüyerek uyanmıyorduk artık. Benim en büyük keyiflerimden birisi olan öğle sonrası uykularım içinse yeni mekanımı bulmuştum bile. Okuldan her geldiğimde önce karnımı doyuruyor sonra o köşeye kuruluyordum. Minderler camın altındaki peteğin yanına seriliyor, üste hafif bir battaniye alınıyor, zaten sessiz olan sokağın sükunetini bozmak isteyen yağmur damlalarının cama vuruşu dinlenerek derin bir uykuya dalınıyor. Bazen de o sessizliğe eski sokak kapısının altındaki süngerden kaçan “Vuuuu” sesi ortak olurdu…

Bir türlü giriş hikayesini bulamıyordum. Takip ettiğim referansta geçenleri West World üzerinde kurgulayıp sonuçları görmüş ve anladığım haliyle yazıya dökmüştüm. Ama o klasik girizgah kısmına koymam gereken hikayeyi bulamıyordum. Ne hikmetse ilgi çekici olması için her fırsatta üzerinde titizlikle durduğum bu kısmın ilham perisi tatile çıkmış aklıma tek bir düşünce dahi gelmemişti. Sonuçta istediğim girizgahı yapamadım… Yine de başlayalım.

West-World’de eğlence tüm hızı ile devam ediyor. Geçen ay gerçekleştirdiğimiz “C64 Retro” partisinden sonra sıra bu geceki “Easy Graphics of new Era” adlı eğlenceye geldi. Onur konuğumuz açık kaynak Javascript dünyasının son zamanlardaki yükselek yıldızı olarak görülen grafik kütüphanesi Plotly. Oldukça renkli bir kişiliğe sahip olan Plotly, GitHub şehrinin de en sevilen karakterlerinden birisi haline gelmiş durumda. Şehrin devasa enerji santrallerinin ürettiği verilerle çalışan çılgın istatistikçileri arasında da çok popüler bir karakter. Kendisini West-World’e getiren en yakın destekçileri D3.js ve WebGL’de partiye renk katanlar arasındalar.

Adrenali oldukça yüksek (özellikle benim için) ve zorlayıcı bir Cumartesi gününü geride bıraktım. Yo yo sandığınız gibi Cape Town’da büyük beyazlar ile dalış yapmadım ya da Helikopter’den Bungee Jumping… Hatta deployment sırasında canlı ortam datalarını da silmedim. Tek yaptığım Vialand’e gitmek oldu. Daha ilk turda bindiğim Vikings beni yeterince heyecanlndırırken, “Nefes Kesen” neredeyse ses hızına yaklaştığımı hissettirdi:P

Dokümantasyon sektörümüzün olmazsa olmazları arasında yer alan bir konu. Ancak güncelliğini korumak ve okunabilirliğini sağlamak da bir o kadar zor olabiliyor. Ayrıca dokümantasyon hazırlamak da çoğumuza bir işkence gibi geliyor. Yine de belirli alanlarda tüketicilerin iyiliği için bu dokümantasyonları hazırlamak boynumuzun borcu diye düşünüyorum. Devasa kütüphanalerden oluşan uygulamalarda gerçekten dokümantasyon başlı başına bir işken daha küçük alanlarda etkili kullanabileceğimiz yerleri de var.

West-World bu hafta neredeyse savaş alanı gibiydi. Node.js tarafında öğrenmeye çalştığım yeni konu sebebiyle makineyi bir çok kez restart etmek zorunda kaldım. Üstelik düğmeden… Sebep çok büyük boyutlu bir dosya içeriğini basit bir web sunucusu üzerinden sunmaya çalışmaktı. Aslında kimse bu tip bir şey yapmaz. Hadi yapsa da koca dosyayı tek seferde istemciye göndermez. Kaldı ki istemci de bu web hizmetine herhangi bir tarayıcıdan talep göndermez.

Kısa bir süre önce çalışmakta olduğum şirkette epey eğlenceli bir mevzunun içerisinde kaldım. Daha önceden de bahsettiğim gibi kurumumuzun bize sunduğu güzel bir hizmet var…Pluralsight. Ne var ki benim gibi dikkatsiz kullanıcılar için enteresan şeyler olabiliyor. İzin verin hikayeyi size anlatayım; İlk hedefim oldukça hoşuma giden Node.js tarafında ilerlemekti.

Programcılıkla uğraşan bizim gibi organizmalar sükunetle kod yazmaya bayılır. Hatta her şeyin sorunsuz işlediği, test’lerin prüzsüz ilerlediği, taşımaların tereyağından kıl çeker gibi kolay olduğu bir yaşam alanı düşler. Ne yazık ki gerçek hayat çoğu zaman böyle değildir. Bilirsiniz işte…Sıkışık proje süreleri, anlamakta güçlük çektiğimiz iş süreçleri, değişen ve öğrenmemiz gereken yeni nesil teknolojiler, aniden ortaya çıkan Murphy kanunları vs derken bir bakmışız ki barut fıçısına dönmüşüz. Kim bilir kaç kere içimizden bir Hulk fırlamak üzere düşe gelmiştir. Bazen benim de bu tip gıcık olduğum anlar olmuyor değil. Zaten çalışılması zor, huysuz ve aksi bir insanken bunlara birde ters giden işler eklenince, iyice çekilmez oluyorum.

Çalışmakta olduğum şirketin bizlere sunduğu güzel imkanlardan birisi de Pluralsight aboneliği. Hesabım açılır açılmaz ilk yol haritamı da çıkarıverdim. Kendime göre verimli olacağını düşündüğüm bir zaman planlaması yaptım. Sabah saat 07:15 sularında şirkete vardıktan sonra, kapıdaki görevliye sıcak bir tebessümle ‘Günaydın’de, mutfaktan geçerken bir bardak kahve al, masana otur ve sonrasında kaldığın yerden devam et… Şu sıralar Node.js yol haritamın merkezinde yer alıyor. Mesai başlangıç saatimiz olan 07:45’e kadar izleyebildiğim ve uygulayabildiğim kadarıyla ilerliyorum. Yer yer videoyu durduruyor, örnek kod parçalarını satır satır yazıyor, gerektiği yerlerde notlar alıyorum. Amacım şu an için sadece ve sadece Node.js’i tanımak, biraz daha iyi anlamak. Sonuçta node.js konusunda uzman olabilmem için yüzlerce saat gerçek hayat projelerinde çalışmam gerekiyor.

Atlas denilince aklımıza gelen çoğunlukla coğrafya dersleridir. Hatta bu isimde coğrafya dergisi bile var. İşin köküne indiğimizde ise aslında bu ismin Yunan mitolojisinden geldiğini görmekteyiz. Yunan mitolojisine göre Atlas, Lapetos ve Klymene’nin 13 çocuğundan en güçlü olanıdır. Hatta o kadar güçlüdür ki Olympos’a saldırmış ve bu sebepten Zeus tarafından gök kubbeyi omuzlarından taşımakla cezalandırılmıştır. Hatta bu omuzlarda taşıma olayı bizleri o kadar etkilemiştir ki, kafatasını taşıyan ilk omura da tıp dünyası tarafından Atlas adı verilmiştir. Sanırım şimdi yandaki fotoğrafın ne anlama geldiğini daha net anladınız. Oysa ki Atlas’ın taşıdığı tek yük dünya ya da kafataslarımız değil. O, Big Data konusunda da büyük bir yükün altına girmiş durumda. İşte bugün inceleyeceğimiz konumuz. MongoDB’nin bulut çözümü hizmeti olan Atlas…

Geçenlerde sevgili çalışma arkadaşlarımdan Atahan Ceylan ile Node.js ve MongoDb üzerine konuşurken bana Heroku diye bir şeyden bahsetti. Daha önceden duymamış olmamın verdiği etkiyle hemen nedir ne değildir diyerek kendisinden bilgi istedim. Sonunda konuyu pekiştirmek için ninjaları bana sevimli bir şekilde hatırlatan bu ürünü incelemeye karar verdim.

Javascript yüzyıllardır (abartmayı severim) front-end tarafında kullanılan en güçlü yazılım geliştirme dillerinden birisi. Bir web uygulamasını onsuz düşünmek neredeyse imkansız. Her ne kadar Typescript gibi oluşumlar söz konusu olsa da, Javascript’in yeri ayrı. Javascript dilini baz alan bir çok Framework (çatı) de uzun zamandır sektörümüzde yer almakta. Hatta bazıları tamamen sunucu bazlı çalışacak şekilde tasarlanmış durumdalar. Node.js bunlardan birisi.

Güzel otomobilleri hepimiz severiz. Özellikle spor olanlarını. Benim favori araçlarımdan birisi ise Audi RS8. 2017 model Türkiye satış fiyatı 430 bin Avro civarındaydı. Gerçekten çok yüksek bir rakam. Ne oldu da birden onunla yollarımız kesişti diye düşünebilirsiniz. Bir deneme sürüşüne çıktım demek isterdim ama… Aslında olay West-World üzerinde Asp.Net Core routing mekanizmasını incelerken meydana geldi. Bir şekilde dile benden ne dilersen tadındaki URL path’in çalışma zamanına Audi RS8 yazmış bulundum. Web sunucusunun bana verdiği cevapsa oldukça hoştu. “Oldu bil!” Onunla aramızda nasıl böyle bir muhabbet gerçekleşti merak ediyor olmalısınız. Gelin Asp.Net Core routing mekanizmasını yakından incelemeye çalışalım.

Bir süre önce araştırmaya başladığım ama araya giren diğer konular (WebSockets ve CORS-Cross Origin Resource Sharing) nedeniyle askıda kalan SignalR mevuzusuyla ilgili West-World’de haftasonu önemli ve heyecanlı gelişmeler oldu. Epey zorlandığımı itiraf etmek isterim. Bunun en büyük sebebi standart öğretilerde yer alan web tabanlı örnekler yerine her şeyi Console üzerinde uygulamaya çalışmamdı. HUB için bir sunucu, mesaj yayını için bir başka uygulama ve yayınlanan mesajları alan bir diğeri.