Framework Tabanlı Programlama

West-World üzerinde bir şeyler araştırmak için vaktim olan bir haftayı geride bırakmak üzereyim. Internet üzerinde derya deniz içerik olsa da bazen ne araştıracağımı şaşırmıyor değilim. İşte bu anlarda MSDN dokümanları imdadıma yetişiyor. İlk zamanlarından beri oldukça verimli olduğunu düşündüğüm içerik son yıllarda çok daha profesyonelleşti (Tabii MSDN dokümanlarını CD veya DVD olarak edindiğimiz zamanları da hatırlıyorum) İşin aslı sadece MSDN değil, yazılım ürünü sahibi pek çok öncünün teknik destek dokümanları inanılmaz derecede doyurucu ve birbirleriyle yarışır durumdalar. Son zamanlarda uğradıklarım arasında Google Cloud Platform ve Amazon Web Services var. Bu rehberler ilk kaynak niteliğinde olduğu için bir şeyleri öğrenebilmemiz adına doğru adresler. Hatta yazılım geliştirici olarak ortalama bir seviyenin üstüne çıktıktan sonra bunlar gibi dokümantasyonlara uğramak, rastgele bir ürün seçip teknik dokümantasyonunu okumak, Get Started örneklerini yapıp bir şeylerin farkına varabilmek gerekiyor. Sözü fazla uzatmadan gerekli mesajları da verdiğimi düşünerek yazımıza başlayalım diyorum.

Son bir kaç aydır Cumartesi gecelerimi bir şeyler yazmak veya araştırmak için değerlendirmekteyim. Bu tip çalışma disiplinlerini daha önceden de denemiş ve epeyce faydasını görmüştüm. Sonuçta üzerinde çalıştığımız yazılım platformları ve ürünler sürekli ve düzenli olarak değişim içerisindeler. Dolayısıyla yeniliklerin ucundan da olsa tutabilmek lazım. Bir anlamda şu meşhur Pomodoro çalışma tekniğini haftalık periyotlara böldüğümü ifade edebilirim.

Chuck Norris. Sanıyorum hayatımın bir bölümü onun televizyonda arka arkaya yayınlanan filmleri ile geçmiştir. Asıl adı Carlo Ray Norris’tir ve Chuck ismi 1958de O, hava kuvvetlerindeyken takma ad olarak ortaya çıkmıştır. Dövüş sanatları ustası olan Chuck’ın harika bir web sitesi var. Hayran kitlesi oldukça geniş. 1940 doğumlu olan film yıldızını Google aramalarında daha çok “Chuck Norris Facts” ile biliyoruz.

Sizi Cumartesi gecesi çalışma odama davet etsem…Olmaz mı? Pekiiii…Sadece 15 dakika içerisinde standart bir.Net Core Web API hizmetini Google Cloud Platform üzerine taşıyabileceğinizi söylesem. İlginizi çekmedi mi hala…Pekiiii…Tüm bunları sadece tarayıcı (Chrome, IE, Firefox, Opera, elde ne varsa) ile yapabileceğinizi söylesem:) Sanırım şimdi dikkatinizi çekmiş olmalı. Bu gece farklı bir çalışma denedim. Her Cumartesi olduğu gibi bu Cumartesi gecesi de konsere gitmek yerine West-World üzerinde dolaşmaya karar verdim. Hafta içinde yaptığım denemelerde Google Cloud Platform üzerinde çeşitli.net core uygulamalarını nasıl yayınlayabileceğimi incelemeye çalışmıştım. Google tarafında da işler inanılmaz derecede güzeldi. Derken yaptıklarımı yazmak yerine şöyle eş zamanlı bir video kaydı halinde tutsam daha iyi olmaz mı diye düşündüm. Windows’taki Camtasia Studio’yu aramadım desem yeridir ama Ubuntu tarafındaki OBS’de işimi gördü sayılır. Sonuç olarak hataları ve özellikle de görünmeyen fare imleci ile birlikte Youtube kanalıma yükleyebileceğim keyifli bir çalışma ortaya çıktı. Konuşma içermeyen, piyano tınıları eşliğinde süregelen sakin bir çalışma. Umarım sizler için faydalı olur.

Çok yeni bir dünyanın içerisindeyiz uzun zamandır. Cloud Computing ile başladı. C#’ın Linux, MacOSX üzerinde çalıştığına şahit olurken, React Native’ın dünyayı sarsan yükselişine tanık olduk. Oysa ki daha bir süre öncesine kadar Scrum metodolojilerine alışmaya çalışıyor, TFS’e nasıl plug-in yazarıza bakıyorduk. Üniversite yıllarımızda internet bağlantısı bile olmayan bilgisayarlarda yazdığımız faktöryel hesaplama fonksiyonlarını, doğrudan sahibi olmadığımız Quantum bilgisayarlara yaptırmak için Serverless sistemlerden yararlanabileceğimiz bir dünya söz konusu artık. Şirketin hantallaşan iş alanlarını birer microservice haline getirip docker üzerinden host ettiğimiz gezegenler var artık. Çok hızlı dediğimiz Apache sunucularının yerini alan NGinx’e bakarken IIS’i unutup gidiyoruz belki de. Gelişiyoruz, değişiyoruz…Ve bu ikisini sürekli yapıyoruz. Adapte olmak zorundayız.

Animasyon izlemek keyif aldığım hobilerden birisi. İzlediğimde bende derin izler ve duygular bırakmış uzun metrajlı bir çok anım var. Bazen filmde geçen bir söz bazen karakterin gülme krizine sokan bir davranışı ya da başına gelen dramatik bir olay. Geçenlerde bilmem kaçıncı kez izlediğim Sing filmi de benim uzun metraj anı defterim arasında yer alanlardan. Maddi sorunlar nedeniyle banka ile başı dertten kurtulamayan Buster Moon, filmin bir yerinde tam bütün ümitlerin tükendiği noktada şöyle bir cümle sarf ediyor;

Geçtiğimiz günlerde Asp.Net Core tarafında SignalR kullanımını incelemeye başladım. O sırada incelediğim kaynakların birisinde UseCors isimli bir fonksiyonla karşılaştım. Uzun zamandır Cross-Site Scripting Error almamış birisi olarak.Net Core tarafında Cross-Origin Resource Sharing nasıl yapılır öğrenmem gerektiğini fark ettim. Sonunda SignalR ile ilgili araştırmalarıma bir kahve molası verip konuyu inceleyeyim dedim. Aslında W3C’un şu adresinde ve IETF (havalı isimleri ile Internet Engineering Task Force) kulübünün bu adresinde konu ile ilgili standartlara ait oldukça detaylı bilgiler mevcut.

Uzun zamandır televizyon dizisi izlemiyorum. Aslında bir dönem düzenli olarak takip ettiğim diziler vardı. Bir tanesi de usta oyuncular Benedict Cumberbatch (Sherlock Holmes) ve Martin Freeman (Dr. John Watson) ın oynadığı Sherlock Holmes idi. Bu Cumartesi gecesi bir şekilde dizinin bir bölümüne rastladım. Keyifli bir bölüm tekrarı yaptım. Oyunculuklara yine hayran kaldım. Sherlock’un keskin zekasına, Watson’un her zamanki sorgulayıcı düşünce tarzının eklendiği bir bölümdü.

Daha önce söylemiş miydim bilemiyorum ama servis odaklı yaklaşımlarda güvenlik hep korktuğum ve anlamakta güçlük çektiğim konuların başında gelir. Özellikle WCF tarafındaki güvenlik senaryolarının çeşitliliği ve zenginliği bazen kafa karıştırıcı boyutlarda olabiliyor. Bu aralar şirketteki REST tabanlı servislerin JSON Web Token ile kullanılmalarına dair bir vaka çalışması söz konusu. Bu durum REST modelinde çalışan WCF servisleri için önemli.

Bilgisayarla yeni tanıştığım dönemlerde aynı zamane çocuklarımızın tabletlerde yaptığı gibi oyun oynamaya bayılırdım. Dersler, sınavlar bir yana oyunlar bir yana. Kasetlerin olduğu Commodore 64 zamanlarından, disketler ile 486DX işlemcili makinelerdekilere, CD ile yüklenenlerden, internetten indirilip oynananlara kadar… Pek çok efsane vardı tabii oynananlar arasında. Bazen onların başında saatlerce nasıl vakit geçiriyormuşum diye düşününce hayret ediyorum kendime. Hoşuma giden oyunların en önemli özellikleri arasında ses efektleri ve karakter konuşmaları gelirdi.

Biliyorum epeyce geriden geliyorum yeni nesil konularda ama işler güçler derken ancak zaman bulabiliyorum. Önceki yazılarımdan da hatırlayacağınız üzere evdeki emektar dizüstü bilgisayarıma Ubuntu’nun 64bitlik sürümünü yüklemiştim (Makineye West-World adını verdim) Üzerinde ilk.Net Core denemelerimi de gerçekleştirdim. Ancak merak ettiğim konulardan birisi de Docker üzerinde bir.Net Core uygulamasının nasıl çalıştırılabileceğiydi. Bu iş sandığımdan daha zor olacaktı. Yarım yamalak bilgimle Docker’ın ne olduğunu az çok biliyordum ama tam anlamıyla da hakim değildim. En azından biraz daha fikir sahibi olmalı, kurulumunu gerçekleştirmeli ve sonrasında örnek bir.Net Core uygulamasını Dockerize ederek taze bir imaj (image) üzerinde ayağa kaldırabilmeliydim.

Üniversite yıllarımda internet yeni yeni yaygınlaşmaya başlayan bir ortamdı. 14400 kpbs hızındaki modemimi daha 3ncü sınıfta alabilmiştim. Bu sebepten okulun ilk yıllarında bilgisayar teknolojileri ile ilgili bilgileri öğrenebileceğim en güzel mecra aylık dergilerdi. Bazıları zaman içerisinde kapandı bazılarıysa internet üzerinden yayınlanmaya başladı. Ben ağırlıklı olarak PcWorld, PcNet, PcMagazine gibi dergileri okuduğumu hatta ay ay biriktirdiğimi hatırlıyorum.

Uygulamalarımıza ait pek çok parametrik bilgiyi zaman zaman config uzantılı dosyalar içerisinde tuttuğumuz çok olmuştur. Web tabanlı uygulamalar ve servislerde web.config, exe tipi uygulamalarda ise app.config dosyaları söz konusudur. Bu dosyalarda standard olarak kullanılan içerikler mevcuttur. appSettings, connectionStrings sanıyorum ki en popüler olanlarındandır. Peki bu tip konfigurasyon segmentlerinin harici dosyalardan da alınabileceğini biliyor muydunuz? Örneğin uygulamanın appSettings içeriğinin farklı bir dosyadan gelmesini sağlayabiliriz (appSettings içerisine alınacak olan key:value çiftlerinin çok kalabalık olduğu senaryolarda bu teknik oldukça işe yarayabilir) Nasıl mı? Aynen aşağıdaki ekran görüntüsünde olduğu gibi.

Elimizde veritabanı bağlantı bilgisi, kullanıcı şifresi, uygulamamıza özel port numaraları, finansal oranlar gibi hassas olabilecek içerikleri tutan bir sınıf olduğunu düşünelim. Bu sınıfı kullanmak için doğal olarak bir şekilde örneklenmesi gerekir. Nesnenin kullanılabilir olması içeriği ile birlikte belleğe açılması anlamına da gelir. Uygulama,.Net’in çalışma zamanı ortamında kendisi için oluşturulan Application Domain içerisinde yaşar.

Günümüzde uygulamaların genişletilebilir olması önemli bir konu. Modüler olarak da nitelendirebileceğimiz bu felsefe ile bir uygulamanın kullanıcıları tarafından kolayca genişletilebilmesi amaçlanır. Hatta akıllı uygulamaların kendilerini bu şekilde genişletmesi de mümkündür.

Crptograpy… Hayır hayır şöyleydi.Crpytograyph… Yok yok böyle değil. Belki de… Cyrptograhy… Offf! Bir türlü beceremiyorum şunu yazmayı. Hah sanırım buydu. Cryptography. Nihayet! Şifreleme teknikleri sizlerin de bildiği üzere karmaşık matematiksel algoritmaları baz alacak şekilde tesis edilmeye çalışılırlar. Algoritma ne kadar karmaşık veya basit olursa olsun önemli olan çıkan sonuçların zor kırılacak cinsten olmalarıdır. Bu noktada kullanılan anahtarların ve bit değerlerinin de büyük önemi vardır. E tabi doğal olarak zaman içerisinde pek çok şifreleme algoritması ortaya çıkmıştır. Bunları temel de simetrik ve asimetrik olanlar gibi iki ana kategoriye ayırabiliriz. Ama diğer yandan hash algoritmaları veya veri bütünlüğünü korumaya yönelik algoritmalar da mevcuttur.(Ve belki de bizim bilmediğimiz ama üst düzey veri güvenliğinde kullanılan çok gizli olanları)

Daha önceki yazılarımızdan birisinde (Data-Binding Retro Bakış Açısı) özellikle WPF (Windows Presentation Foundation), Windows Phone, WF (Workflow Foundation) gibi XAML tabanlı ara birimlerin sıklıkla kullanıldığı noktalarda veri bağlama (Data Binding) işlemlerinin temellerini kavramaya çalışmış ve çok basit bir örnek ile konuyu irdelemiştik.

Loglama kodlamanın vazgeçilmez unsurlarından birisidir. Ayrıca Enterprise seviyedeki çözümlerde kullanılan önemli CrossCutting’ler arasında yer almaktadır. Uygulamaların çeşitli yerlerinde çeşitli seviyelerde log atma işlemleri sıklıkla icra edilir. Bu işlemler, olası Exception’ ların tespit edilmesi, işleyen süreçlerde hareket eden verilerin tarihsel anlamda izlenmesi, uygulamaların sağlık durumları hakkında bilgi edinip tedbirler alınması, buna bağlı olarak gerekli sistemsel birimlerin uyarılması gibi durumlarda oldukça işe yaramaktadır. Her ne kadar kayıt altına alınacak verilerin ne olacağına karar vermek zor olsa da Loglama çoğu zaman hayat kurtarır.

Bizim dünyamızda zaman hızla akar ve eskiler eskide kalıp, yerini yeniler almaya başlar. Her ne kadar uzun ömürlü kavramlar söz konusu olsa da genel itibariyle yazılım dünyası böyledir. Bazen durup geriye bakar, eskiden nasıl yaptığımızı hatırlar, sonra yenisine dönerek bir kıyaslama yaparız. İşte bu yazımızda yıllarca eski stilde geliştirme yapmış klasik bir.Net yazılımcısının gözünden, yenilikçi bir konuya (ki çıkalı da çok çok çoook zaman olmuştur) bakmaya çalışacağız. Buyrun bakalım.

31 Mart 2013 deki kapanma kararına kadar Formspring ‘in sadık kullanıcılarından birisiydim. Her ne kadar anlık bir soru-cevap ortamı olmasa da, takip edenler açısından faydalı bir sosyal ağ idi. Özellikle Facebook, Twitter gibi eklentileri de, cevapların farklı sosyal ağlara bağlanmasında önemli rol oynuyordu. Bu sayede verilen cevapların daha fazla kitleye ulaşması mümkündü. Ama maya bir şekilde tutmadı, kullanıcı sayısı git gide azaldı ve sonunda kapatılma kararı verildi.(Şu anda o adrese girmek isterseniz aslında şu adrese yönleniyor ve yeni bir oluşumla karşılaşıyorsunuz)