Framework Tabanlı Programlama

Bugünkü makalemizde, Sql sunucularında yazdığımız Stored Procedure’lere ilişkin parametreleri incelemeye çalışacağız. Stored Procedure’ler ile ilgili daha önceki makalelerimizde, uygulamamızdan bu procedure’lere nasıl parametre aktarılacağını incelemiştik. Parametre aktarımında yaptığımız işlem, SqlCommand nesnesimizin parametre koleksiyonuna, Stored Procedure içinde tanımladığımız parametrenin eklenmesiydi. Bunun için, SqlCommand sınıfının Parameters koleksiyonuna Add metodunu kullanarak SqlParameter sınıfı türünden bir nesne ekliyorduk. Bu parametrelere program içerisinden ilgili değerleri aktararak, bu değerlerin Stored Procedure içinede aktarılmasına imkan sağlıyorduk.

Bugünkü makalemizde, bağlantısız olarak veri tabloları ile çalışırken, bu tablolar üzerinde meydana gelen değişiklikleri nasıl izleyebileceğimizi ve davranışlarımızı bu değişikliklere göre nasıl yönledirebileceğimizi incelemeye çalışacağız.

Hatırlayacağınız gibi bir önceki makalemizde, bir resim dosyasını sql tablosundaki Image veri tipinden bir alana nasıl yazabileceğimizi görmüştük. Bugünkü makalemizde ise, bu tablodaki Image veri tipindeki Resim alanında yer alan byte’lara nasıl okuyabileceğimizi,(Örneğimizde, PictureBox kontrolünde nasıl görüntüleyebileceğimizi inceledik) ve bu alandaki resmi, jpg uzantılı bir resim dosyası olarak nasıl kaydedebileceğimizi incelemeye çalışacağız.

Bugünkü makalemizde, örnek bir sql tablomuzda yer alan image veri tipinden bir alana, seçtiğimiz resim dosyalarını nasıl kaydedebileceğimizi incelemeye çalışacağız. Öncelikle, sql tablolarında kullanabildiğimiz image tipinden biraz bahsedelim. Bu tip, ikili (binary) formatta verileri tutmak için geliştirilmiştir. Image veri tipi, 0 byte’dan 2,147,483,647 byte’a kadar veri alanını taşıyabilmektedir. Bu alan, verileri bir byte dizisi şeklinde tutmaktadır. Dolayısıyla resim dosyalarını tutmak için ideal bir yapı sergiler. Elbette üst sınırı aşmamaya çalışmak gerekir. Çoğu zaman uygulamalarımızda, resim dosyalarını ikili bir dizi şeklinde sql tablolarımızda, image tipindeki alanlarda tutmak isteyeceğimiz durumlar oluşabilir. (Örneğin şirket çalışanları ile ilgili personel bilgilerini tuttuğumuz tablolarda, personelin vesikalık fotoğraflarını bu alanlarda taşıdığımızı düşünelim.)

Bugünkü makalemiz ile, ADO.NET ‘ te yer alan veri sağlayıcılarını inceleyeceğiz. Bildiğiniz gibi hepimiz uygulamalarımızda yoğun bir şekilde veri kaynaklarını kullanmaktayız. Normalde sistemimizde, bu veri kaynaklarına erişmek için kullanılan sistem sürücüleri vardır. Bu sürücüler, sistemimize dll kütüphaneleri olarak yüklenirler ve kendilerini sisteme kayıt ederler (register). Bu noktadan itibaren bu veri sürücülerinin içerdiği fonksiyonları kullanarak veritabanları üzerinde istediğimiz işlemleri gerçekleştirebiliriz. Kısaca, bu veri sürücüleri uygulamalarımız ile, veritabanı arasındaki iletişimi sağlarlar. Sistemizide yüklü olan programlara göre pek çok veri sürücüsüne sahip olabiliriz. Örneğin ODBC sürücüleri, SQL sürücüleri, Ole Db Jet sürücüleri ve bazıları.

Bir önceki makalemizde SqlDataReader sınıfını incelemeye başlamıştık. Listeleme amaçlı veri kümelerinin görüntülenmesinde performans açısından etkin bir rol oynadığından bahsetmiştik. Bugünkü makalemizde, SqlDataReader sınıfının faydalı diğer özelliklerinden bahsedeceğiz. Öncelikle, bir SqlDataReader nesnesinin, geçerli ve açık bir SqlConnection nesnesi üzerinde çalışan bir SqlCommand nesnesi yardımıyla oluşturulduğunu hatırlayalım.

Bugünkü makalemizde, SqlDataReader sınıfını incelemeye çalışacağız. ADO.NET’in bilgisayar programcılığına getirdiği en büyük farklıklardan birisi bağlantısız veriler ile çalışılabilmemize imkan sağlamasıydı. DataSet sınıfıını ve buna bağlı diğer teknikleri kastettiğimi anlamışsınızdır. Bu teknikler ile, bir veritabanı içinde yer alan tabloları, tablolar arasındaki ilişkileri, içerdikleri verileri vb… istemci makinenin belleğinde tutmamız mümkün olabiliyor.

Bugünkü makalemizde, bir Web Sayfası üzerinde yer alan DataGrid kontrolü üzerinde tıklanan kolon başlığına göre sıralama işleminin manuel olarak nasıl yapılacağını işleyeceğiz. Konu teknik ağırlığa sahip olduğu için hemen kodlara geçmek istiyorum.

Bugünkü makalemizde, bir ASP.NET sayfasında yer alan DataGrid kontrolümüzde nasıl sayfalama işlemlerini gerçekleştireceğimizi göreceğiz. Uygulamamız, sql sunucusundaki veritabanımızdan bir tablo ile ilgili bilgileri ekranda gösterecek. Ancak çok sayıda kayıt olduğu için biz bunları, dataGrid kontrolümüzde 10’ar 10’ar göstereceğiz. Olayı anlayabilmek için doğrudan kodlama ile işe başlayalım diyorum. Öncelikle VS.NET ile bir ASP.NET Web Application oluşturalım ve WebForm1.aspx sayfamızın adını default.aspx olarak değiştirelim. Şimdi öncelikle bir DataGrid nesnesini sayfamıza yerleştirelim ve hiçbir özelliğini ayarlamayalım. Bunları default.aspx sayfasının html görünümünde elle kodlayacağız. Şu an için DataGrid kontrolümüze ait aspx dataGrid tag’ımızın hâli şöyledir.

Bugünkü makalemizde getirileri ve performansı ile ADO.NET içerisinde önemli bir yere sahip olan DataView nesnesini incelemeye çalışacağız. Özellikle bu sınıfa ait RowFilter özelliğinin ne gibi faydalar sağlayacağına da değineceğiz.

Bugünkü makalemizde, Sql Distributed Management Objects (SQL Dağıtık Yönetim Nesneleri) kütüphanesini incelemeye çalışacağız. SQL_DMO kütüphanesi bir COM uygulaması olup, SQL sunucusu ile birlikte sisteme kurulmaktadır. Bu kütüphanedeki sınıflar yardımıyla, var olan bir sql sunucusu üzerinde yönetimsel işlemler gerçekleştirebiliriz. Örneğin, kullanıcı tanımlayabilir, yeni bir veritabanı yaratabilir bu veritabanına ait tablolar oluşturabilir, var olan bir veritabanı için yedekleme işlemleri gerçekleştirebilir, yedeklenmiş veritabanlarını geri yükleyebilir ve bunlar gibi pek çok yönetsel işlemi gerçekleştirebiliriz.

Bugünkü makalemizde ilişkili tablolar arasında kısıtlamaların (constraints) nasıl kullanıldığını işlemeye çalışacağız. Hatırlayacağınız gibi bu yazı dizisinin ilk bölümünde DataRelation sınıfını kullanarak ilişkili tabloların bellekte nasıl ifade edilebileceğini görmüştük. Bir diğer önemli konu, bu ilişkili tablolar arasındaki parent-child ilişkisinin kayıt güncelleme, kayıt silme gibi durumlarda nasıl hareket edeceğini belirlemektir.

Bugünkü makalemizde, aralarında relationship (ilişki) bulunan tabloların, bir DataSet nesnesinin bellekte temsil ettiği alanda nasıl saklandığını incelemeye çalışacağız. Bunu yaparken de, geliştireceğimiz uygulama ile parent-child (ebeveyn-çocuk) ya da master-detail (efendi-detay) adı verilen ilişkileri taşıyan tablolarımızı bir windows application’da bir dataGrid nesnesi ile nasıl kolayca göstereceğimizi göreceğiz.

Bugünkü makalemizde bir tabloda sonradan hesaplanan alanların nasıl oluşturulacağını incelemeye çalışacağız. Her zaman olduğu gibi konuyu iyi anlayabilmek için bir örnek üzerinden gideceğiz. Hesaplanan alan aslında bir hesaplama ifadesidir. Örneğin var olan bir tablodaki bir alana ait her değere ortak bir işlem yaptırmak istediğimizi ve her veri için oluşan sonuçların da tabloda ayrı bir alan adı altında gözükmesini istediğimizi varsayalım. Buna en güzel örneklerden birisi;

Hatırlayacağınız gibi yazı dizimizin ilk bölümünde, DataTable sınıfını kullanarak bellekte bir tablonun ve bu tabloya ait alanların nasıl yaratıldığını işlemiştik. Bugünkü makalemizde oluşturmuş olduğumuz bu tabloya kayıtlar ekleyeceğiz ve sonra bu DataTable nesnesini bir DataSet’e aktarıp içerisindeki verileri bir DataGrid kontrolünde göstereceğiz.

Bugünkü makalemizde bağlantısız katmanın önemli bir sınıfı olan DataTable nesnesini bir açıdan incelemeye çalışacağız. Bilindiği gibi DataTable sınıfından türetilen bir nesne, bir tabloyu ve elemanlarını bellekte temsil etmek için kullanılmaktadır. DataTable sınıfı bellekte temsil ettiği tablolara ait olan satırları Rows koleksiyonuna ait DataRow nesneleri ile temsil ederken, tablonun alanlarını ise, Columns koleksiyonuna ait DataColumn nesneleri ile temsil etmektedir.

Bugünkü makalemizde, bir dataset nesnesinin içerdiği tabloların ve bu tablolardaki alanlara ait bilgilerin XML formatında nasıl yazdırıldığını göreceğiz. Örneğimiz son derece basit. Örnek uygulamamızda, Sql sunucusu üzerinde yer alan, Friends isimli database’den Kitaplar isimli tabloya ait verileri taşıyan bir dataset nesnesini kullanacağız. DataSet sınıfına ait WriteXml metodu dataset içerisinde yer alan bilgilerin bir XML dokümanına Schema bilgisi ile birlikte aktarılmasına imkan sağlamaktadır. Bu metoda ait 8 adet yapıcı (Constructor) metod bulunmakta olup biz örneğimizde,

Bildiğiniz gibi bir önceki makalemizde Transaction kavramından bahsetmiş, ancak birden fazla veritabanı için geçerli olacak Transaction işlemlerinin Dağıtık Transaction’lar olarak adlandırıldığından söz etmiştik. Bu makalemizde Dağıtık Transaction’ları inceleyecek ve her zaman olduğu gibi konuyu açıklayıcı basit bir örnek geliştireceğiz.

Bu makalemizde sizlere veritabanı programcılığında ve özellikle de çok katlı mimaride çok önemli bir yere sahip olan Transaction’lar hakkında bilgi vermeye çalışacağım. Her zaman olduğu gibi konuyu iyi anlayabilmek için bir de örnek uygulamamız olacak. Öncelikle Transaction nedir, ne işe yarar bunlardan bahsedelim. Çoğu zaman programlarımızda ardı ardına veritabanı işlemleri uygulatırız. Örneğin, bir veritabanındaki bir tablodan kayıt silerken, aynı olayın sonucunda başka bir ilişkili tabloya silinen bu verileri ekleyebilir veya güncelleyebiliriz. Hatta bu işlemin arkasından da silinen kayıtların bulunduğu tablo ile ilişkili başka tablolardan da aynı verileri sildiğimiz işlemleri başlatabiliriz. Dikkat edecek olursanız burada birbirleriyle ilintili ve ardışık işlemlerden söz ediyoruz.

Bugünkü makalemde Stored Procedure yardımıyla bir veritabanı tablosundan, bizim seçtiğimiz herhangi bir satırı nasıl sileceğimizi sizlere anlatmaya çalışacağım. Her zaman olduğu gibi örneğimizi geliştirmek için, SQL Server üzerinde yer alan Northwind veritabanını kullanmak istiyorum. SQL Server üzerinde çalışan örnekler geliştirmek istememin en büyük nedeni, bir veritabanı yönetim sistemi (Database Management System;DBMS) üzerinde .NET ile projeler geliştirmenin gerçekçiliğidir. Güncel yaşantımızda ağ üzerinde çalışan uygulamalar çoğunlukla, iyi bir veritabanı yönetim sistemi üzerinde yazılmış programlar ile gerçekleştirilmektedir.