Servis Tabanlı Geliştirme

Teknik konularda yazı yazmaya çalışmanın en zor yanlarından birisi de anlatımı basitleştirmek. Şüphesiz ki uğraştığımız konular bazen anlamakta güçlük çektiğimiz karmaşıklıkta olabiliyor. Böyle konuların bırakın anlatılması öğrenilmesi de güçleşebiliyor. Şahsen kendi adıma bazı konuları anlamak için epey çaba sarf ettiğimi söylesem yeridir. Üstelik bu konuları zaman içerisinde gerçek hayat senaryolarında kullanmaz veya üzerinde saatler geçirmessek unutuyoruz da. Oysaki bir konuyu basitçe anlatabiliyorsak hem iyi anlamışız demektir hem de verimli bir çalışma safhası geçirmişizdir. Ne demiş Austion Freeman;

Küçük bir çocukken her pazar sabahı TRT ekranlarında kovboy (Western) filmleri olurdu. Rahmetli babam ile severek geçirdiğimiz nadide vakitlerdendi. Sanıyorum son yıllarda yine Pazar sabahları ekranlarımızı süslüyorlar (Bakamıyorum çünkü sabahlarımız basketbol antrenmanları ile geçiyor) Kızılderililer ile süvarilerin sıklıkla karşı karşıya geldiği, batının en hızlı silahşörlerinin yer aldığı filmlere ne hikmetse çok bağlanmıştım.

Chuck Norris. Sanıyorum hayatımın bir bölümü onun televizyonda arka arkaya yayınlanan filmleri ile geçmiştir. Asıl adı Carlo Ray Norris’tir ve Chuck ismi 1958de O, hava kuvvetlerindeyken takma ad olarak ortaya çıkmıştır. Dövüş sanatları ustası olan Chuck’ın harika bir web sitesi var. Hayran kitlesi oldukça geniş. 1940 doğumlu olan film yıldızını Google aramalarında daha çok “Chuck Norris Facts” ile biliyoruz.

Sizi Cumartesi gecesi çalışma odama davet etsem…Olmaz mı? Pekiiii…Sadece 15 dakika içerisinde standart bir.Net Core Web API hizmetini Google Cloud Platform üzerine taşıyabileceğinizi söylesem. İlginizi çekmedi mi hala…Pekiiii…Tüm bunları sadece tarayıcı (Chrome, IE, Firefox, Opera, elde ne varsa) ile yapabileceğinizi söylesem:) Sanırım şimdi dikkatinizi çekmiş olmalı. Bu gece farklı bir çalışma denedim. Her Cumartesi olduğu gibi bu Cumartesi gecesi de konsere gitmek yerine West-World üzerinde dolaşmaya karar verdim. Hafta içinde yaptığım denemelerde Google Cloud Platform üzerinde çeşitli.net core uygulamalarını nasıl yayınlayabileceğimi incelemeye çalışmıştım. Google tarafında da işler inanılmaz derecede güzeldi. Derken yaptıklarımı yazmak yerine şöyle eş zamanlı bir video kaydı halinde tutsam daha iyi olmaz mı diye düşündüm. Windows’taki Camtasia Studio’yu aramadım desem yeridir ama Ubuntu tarafındaki OBS’de işimi gördü sayılır. Sonuç olarak hataları ve özellikle de görünmeyen fare imleci ile birlikte Youtube kanalıma yükleyebileceğim keyifli bir çalışma ortaya çıktı. Konuşma içermeyen, piyano tınıları eşliğinde süregelen sakin bir çalışma. Umarım sizler için faydalı olur.

Animasyon izlemek keyif aldığım hobilerden birisi. İzlediğimde bende derin izler ve duygular bırakmış uzun metrajlı bir çok anım var. Bazen filmde geçen bir söz bazen karakterin gülme krizine sokan bir davranışı ya da başına gelen dramatik bir olay. Geçenlerde bilmem kaçıncı kez izlediğim Sing filmi de benim uzun metraj anı defterim arasında yer alanlardan. Maddi sorunlar nedeniyle banka ile başı dertten kurtulamayan Buster Moon, filmin bir yerinde tam bütün ümitlerin tükendiği noktada şöyle bir cümle sarf ediyor;

Uzun zamandır televizyon dizisi izlemiyorum. Aslında bir dönem düzenli olarak takip ettiğim diziler vardı. Bir tanesi de usta oyuncular Benedict Cumberbatch (Sherlock Holmes) ve Martin Freeman (Dr. John Watson) ın oynadığı Sherlock Holmes idi. Bu Cumartesi gecesi bir şekilde dizinin bir bölümüne rastladım. Keyifli bir bölüm tekrarı yaptım. Oyunculuklara yine hayran kaldım. Sherlock’un keskin zekasına, Watson’un her zamanki sorgulayıcı düşünce tarzının eklendiği bir bölümdü.

Yeni ekibimdeki çalışmalar doğrultusunda bir süredir servis tabanlı mimarimizde WCF üzerine oturan hafif bir çatı oluşturmaya çalışmaktayız. Önemli ölçüde ilerleme kaydettik. Tabii WCF’in en temel fonksiyonelliklerini kullanırken ne kadar geniş bir alan olduğunun da farkına varıyoruz. Bizi zorlayan pek çok nokta var. Bunlardan birisi de güvenlik. Neredeyse sayısız kombinasyon seçeneği ile WCF tarafındaki güvenlik yetenekleri çok geniş (Bazen ne istediğimizi bile bilemez duruma geldiğimizi itiraf etmek isterim) Hal böyle olunca benim de eski bilgilerimi tazeleyip bazı şeyleri yeniden araştırmam ve öğrenmeye çalışmam gerekti. En çok takıldığım noktalardan birisi de geliştirme ortamında sertifikalar üretip bunları WCF tarafında kullanmak. Not aldığım konular üzerinden adım adım giderken belki benim yolumdan geçen veya geçecek olan arkadaşlar da vardır diye vakalardan birisini bloğumda kaleme almak istedim.

Geçtiğimiz günlerde çalıştığım turuncu bankadaki bölümüm değişti. İsmini halen ezberleyemediğim Yazılım Geliştirme Sistemleri ve Platform Uygulamaları bölümünde yaşamımı sürdürmeye devam ediyorum. Yeni bölümümdeki ilk görevim ise ServiceStack yerini alabilecek bir çatının oluşturulması konusunda bir takım POC çalışmalarının yapılması. Önemli hedeflerden birisi WCF (Windows Communication Foundation) servislerinin IIS (Internet Information Services) bağımsız olarak dinamik bir şekilde ayağa kaldırılması ve istemci ile sunucu arasındaki mesajların yakalanarak kayıt altına alınabildiğinin görülmesi.

Geçtiğimiz günlerde şirket dışı bir kurumun web servislerini çağırma ihtiyacımız oldu. Lakin Header bilgisinde bir OAuth Token değeri de göndermemiz gerekiyordu. Bu Header bilgisini SOAP bazlı Web servisine nasıl ekleyeceğimizi düşünürken WebClient sınıfı ile de bu işi yapabileceğimizi öğrendik. Üstelik çağrılacak servisin WSDL üretimi referansını projeye eklemeye gerek kalmadan. Bu kısa ipucunda WebClient sınıfının bu amaçla nasıl kullanıldığını incelemeye çalışacağız. Öncelikle eski nesil bir Asp.Net Web Service geliştirdiğimizi düşünelim. İçinde iki değerin toplamını hesap eden basit bir metod yer alacak. Servis kodunu aşağıdaki gibi geliştirebiliriz.

Bugün 20 Mayıs Cuma. Dün 19 Mayıs nedeniyle resmi tatil olan bankamız bugün de toplu olarak tatil. Ancak şirkette kalmak isteyenler durumlarını bildirip gelebiliyor. Çalıştığım şirkettlerde işlerin hafiflediği dönemler genellikle makale yazdığım dönemler oluyor. Hazır geçtiğimiz gün de IIS Restful API hakkında araştırmalara başlamışken bugün biraz daha üzerine eğileyim, şu Hello World uygulamasını yaparak nedir ne değildir anlayayım istedim. Malzemelerimi hazırladım. En önemlisi elbetteki kafeindi. Her ne kadar çalışma masamdaki kadim dostum VULK kahveme sulansa da…

Yine karşımıza çıkan bir problem çözümü ile birlikteyiz. Öncelikle senaryomuzu anlatarak işe başlayalım. Şirket içerisinde kullanılan bir XML Web Service’in Oracle tarafındaki bir Stored Procedure içerisinden çağırılması gerekiyordu. Burada kullanılacak teknikten ziyade XML Web Service’e gidecek olan SOAP mesajının içeriği daha önemliydi. Nitekim giden örnek bir mesaj elimizde olduğu takdirde Stored Procedure tarafındaki string içeriğin (SOAP XML yapısını ifade eden) oluşturulması daha kolay olacaktı. Haliyle bizim XML Web Service’e istemci tarafından gönderilen mesaj içeriklerine ait örneklere ihtiyacımız vardı. Bunun için Fiddler gibi araçları da kullanabilirdik. Ama bilin bakalım ne var? Şirketteki bilgisayarlara bu tip araçları indirip kurmamız mümkün değil. Dolayısıyla kendi kodumuzu yazarak servise giden paketlerin içeriğini görmemiz gerekiyor.

Özellikle kurumsal çözümler üreten/kullanan firmalarda görev alanların sıklıkla dahil olduğu vakalardan birisi de, eski ve yeni teknolojilerin iç içe kullanıldığı senaryolardır. Bazen geliştirilen ürünler yıllara varan yaşam döngüleri boyunca çalışmaya devam eder. Yenileme maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle de tekrardan yazılmak yerine var olan yeni teknolojiler ile entegre edilmeye çalışılırlar.

Geçenlerde üzerinde çalışmakta olduğum proje için kullandığım geliştirme ortamımı bir güzelce patlatıverdim. Oracle’ın yeni sürümüne ait Data Provider’ın,.Net Framework 4.5.2 sürümüne yükseltmiş bir uygulamada neden çalışmadığını araştırıyordum. Sorun sunucu kaynaklı idi. Vakayı geliştirme ortamında da oluşturmaya çalıştım. Nitekim orada her şey yolunda görünüyordu. Lafı fazla uzatmayayım sonunda Production ortamını da kurcalamaya karar verdim…Eee…Şey…Orayı da patlattım:) Neyseki prod sunucusu sadece kurulumu yapılmış ve henüz yayına alınmamış bir makine idi. Zaten uygulamanın orada başarılı şekilde çalışması halinde kullanıma açılacak bir sunucuydu. Durumu ben, sistem ekibindeki bir kaç kişi ve ekip arkadaşım biliyordu. Ah şu andan itibaren de siz. Dolayısıyla hafif stresli günler geçirdiğimi ifade edebilirim. Epeyce sinirlendim ve sakinleşmek için her zaman yaptığım şeyi yaptım. Makale yazdım.

Bir zamanlar WCF servisleri ile ilişkili epeyce çalışma yapmış ve öğrendiklerimi kaleme almaya çalışmıştım. En çok zorlandığım konulardan birisi ise servislerin güvenliğini sağlamaktı.(Mesaj içeriklerinin korunmasından tutun, uç noktalar arası haberleşmenin güvenilik olmasına kadar dikkat edilmesi gereken pek çok nokta var)

Son yılların popüler trendleri arasında MicroService ve IoT (Internet of Things) nin yer aldığını ifade edebiliriz. Akıllı cihazlar ile micro servislerin yan yana gelmesi size biraz şaşırtıcı gelmiş olabilir. Aslında birbirleri ile oldukça ilişkililer. Sonuç olarak IoT dünyasına dahil olan cihazlar birbirleri ile haberleşmek için hafif donatılmış servislerden yararlanabilirler.

Yazılım dünyasının zor anlaşılan kavramlarından birisi de çeşitli mimari modellemeleridir. SOA (Service Oriented Architecture) en popüler yazılım mimarilerinden birisi olmakla beraber, anlaşılması ve uygulanması en zor olanlarındandır. Gelin SOA’yı dilimiz döndüğünce anlamaya ve en önemlisi hangi ihtiyacı/ihtiyaçları çözdüğünü bulmaya çalışalım. İlk olarak basit ve genel bir tanımlama ile işe başlamakta fayda var.

Hızzzzz!!! Ben Hızzımmm! Hızlıdan hızlı…Bu repliği bu aralar haftada en az 7 kere seyretmek zorunda kaldığım Cars filminden hatırlıyorum (Pixar’ ın efsane çizgi filmlerinden birisi olmakla birlikte serinin 2nci filmi de süperdir. 3ncü çekilir mi bilemem ama çekilse harika olur) Şimşek McQueen filmin baş ve ana karakteri olarak çok hızlı bir arabadır ve tek derdi çok daha hızlı gitmektir. Hatta serinin ikinci bölümüne kapıştığı Formula 1 arabası dahil pek çok çeşitteki yarış otomobilini sürekli geride bırakır. Bunların arasında ralli araçlarından tutun, LeMans’ da yarışlanlara kadar pek çok çeşit vardır.

Vaktiyle üniversitedeki diferansiyel denklemler dersi hocamızın anlattığı bir efsane vardı (Sene 94 bu arada). Ne kadar gerçektir bilinmez ama beni oldukça etkilemişti. Hikayeye göre üniversite hocaları arasında belirli aralıklarla düzenlenen bir yarışma varmış. Bu yarışmada hocaların tahtaya kalkıp seçtikleri teoremlere ait geometrik şekilleri çizmeleri istenirmiş. En güzel çizim ise mükafatlandırılırmış.

Bazen bir yola baş koyarız ama o kadar uzundur ki git git bitmek bilmez. Yolda bin bir türlü zorluğu aşmak zorunda kalırız. Hatta hangi zorluklarla karşılacağımızı da bilemeyebiliriz. Yolun uzunluğuna, karşılaşılan zorluklara bağlı olarak ya geri döneriz ya başka bir yola saparız ya da inat edip sonuna kadar gitmeye çalışırız. Mücadelinin sonunda yolun sonuna varmak da yeterli olmayabilir.

Çok uzun zamandır Sosyal ağlardan uzağım. Ne Facebook, ne Twitter ne de bir başkasını kullanmıyorum. Google+ üzerinde bile sırf Hangout söyleşileri nedeniyle mecburen açık tuttuğum bir hesap var. Sosyal ağları terk ettiğim ilk günlerde çevremdeki pek çok yakın dostumla olan iletişimimi de yeniden tesis etmem gerekmişti. Ne acıdır ki pek çoğunun iletişim bilgisi sadece Tweet ve Facebook mesaj kısmı ile sınırlı kalmıştı. Hani nerede telefon numaraları, nerede e-posta adresleri? Çoğunu tedarik etmek epeyce zor oldu.