Servis Tabanlı Geliştirme

Bir süredir şirket içerisinde kullanılacak olan web tabanlı bir.Net uygulamasının geliştirilmesinde görev almaktayım. Uygulama, yürütülen süreç gereği her iterasyon sonunda yeni özellikler eklenmiş ve hataları giderilmiş biçimde Üretim (Production) ortamına taşınmakta.

Diyelim ki sunucudaki IIS üzerinde konuşlandırdığınız Web uygulamalarının bir listesini almak istiyorsunuz. Bunun elbette pek çok yolu olduğunu biliyorsunuz. Bir Powershell script’i belki de işinizi görür. Ancak belki de siz bunu kendi geliştireceğiniz windows forms uygulamasında bu listeyi kullanmak istiyorsunuz. Ne yaparsınız? Kod yardımıyla IIS üzerindeki Application’ları, Site’ları öğrenebilir misiniz?

Özel Ajan Oso! Son yılımda Disney Channel’ de sıklıkla maruz kaldığım bir çizgi karakter. Aslında bu sakar ve bir o kadar da maharetli ve sevimli çizgi dizi kahramının görevi son derece basit. Sadece 3 adımda çocuklara yol gösterici nitelikte yardımcı olmaya çalışmak.

Bildiğiniz üzere bir servis yazıldığında genellikle bunu tüketen (Consume) en az bir taraf bulunur. İstemci olarak düşündüğümüz bu taraflar her hangi bir uygulama olabilir. WCF (Windows Communication Foundation) ile geliştirdiğimiz bu servislerin, söz konusu istemciler tarafından kullanılması noktasında ise izlenebilecek bir kaç yol bulunmaktadır. Bunlardan en yaygını, servislerin projeye referans olarak eklenmesi ve üretilen Proxy sınıfının kullanılmasıdır (Add Service Reference). Visual Studio gibi gelişmiş IDE’ lerin ilgili arabirimleri, bu noktada büyük kolaylık sağlamaktadır.

Eminim çocukken çizgi filmlerle aranız vardı. Hatta çoğumuz yaşı kaç olursa olsun çizgi filmlere arada sırada da olsa zaman ayırmakta. (Ben Batman gördüm mü pür dikkat izlerim örneğin) Keza pek çok büyüğümüz de, eskiden izlediği çizgi filmler ile karşılaştığında taaaa çocukluk yıllarına kadar gidip aynı o zamanki gibi içten gülebiliyorlar da (Rahmetli babamdan bilirim)

Enterprise Library ve içerisinde yer alan Application Block’ lar çoğunlukla projelerimizde ihtiyaç duyduğumuz ve Cross-Cutting olarak geçen parçaların hızlı ve kolay bir biçimde uygulanmasında kullanılmaktadır. Cross-Cutting’ ler özellikle birden fazla katmandan oluşan proje bazlı çözümlerde, katmanların pek çok noktasında sıklıkla kullanılabilen (ihtiyaç duyulabilen) fonksiyonelliklerdir.

Bu aralar şirkette işler oldukça kesat. En azından benim bulunduğum departman itibariyle böyle bir durum söz konusu. Sanırım kurumsal kimlik kazanmış firmaların genel sorunu da bu olsa gerek. Kaynak planlaması ve dağıtımının bir türlü istenen şekilde yapılamayışı. Hal böyle olunca aynı firmada hatta aynı departman içerisinde, çok yoğun çalışan insanlara ve beraberinde her hangi bir işi olmayanlara (benim gibi) rastlamak mümkün.

Bu görsel dersimiz ile birlikte Asp.Net Web API Security konusunu incelemeye başlıyoruz. Özellikle Asp.Net Web API Pipeline açısından olaya yaklaşıyor ve Authentication, Authorization mekanizmalarının nasıl yürütüldüğüne bakıyoruz. Demomuzda bir Http Module yazarak, Basic Authentication sürecini nasıl özelleştirebileceğimizi görüyoruz. Son olarak Authorize niteliği yardımıyla, global, controller ve action gibi çeşitli seviyelerde yetkilendirmelerin ele alınış biçimlerini test ediyoruz. Ayrıca AllowAnonymous niteliğini de ele alıyoruz.

Bilindiği üzere Asp.Net Web API’ den yararlanılarak Open Data Protocol destekli servisler geliştirmek mümkündür. Bu konu ile ile ilişkili olarak daha önceden bir Hello World uygulaması yazmış ve HTTP Get taleplerinin yürütülmesini incelemiştik. Bu görsel dersimizde ise, CRUD (CreateReadUpdateDelete) operasyonlarının nasıl yapılabileceğini görmeye çalışıyoruz. Bu anlamda Insert, Update ve Delete gibi temel operasyonlara bakıyoruz. Veri kaynağı olarak, Code First yaklaşımını tercih ettiğimiz bir Entity Framework içeriğini değerlendiriyoruz.

Windows Communication Foundation içerisinde önem arz eden konuların başında, istemciden gelen taleplerin eş zamanlı olarak değerlendirilme stratejilerine karar verilmesi de gelir. Aslında bir servis davranış biçimi olan ve Single, Multiple, Reentrant olmak üzere 3 farklı modda uygulanabilen Concurrency, tek başına değil, Instance Context Mode ile birlikte düşünülmelidir. Servislerin PerCall, PerSession ve Single gibi modlarda örneklenebildikleri düşünüldüğünde ortaya, 9 farklı kombinasyon çıkmaktadır. İşte bu görsel dersimizde WCF Concurrency konusuna değiniyor ve örnek bir uygulama üzerinden Instance Context Mode ile olan kullanımını kavramaya çalışıyoruz.

Bu görsel dersimizde, Asp.Net Web API’ den yararlanarak OData (Open Data) protokolü destekli bir Service geliştirmekteyiz. Ayrıca, servisin HTTP Get talebi sonucu ürettiği örnek JSON (JavaScript Object Notation) formatlı veri çıktısını da, bir Excel 2013 Sheet içerisine nasıl alabileceğimizi görmekteyiz. (Görsel dersimizi, Nedirtv’ ye ait YouTube kanalından da izleyebilirsiniz)

Bir süre öncesine kadar Composition adı verilen bir katmanda yer alacak çeşitli servisler ile yoğun şekilde güreşmekteydim. Çok fazla faktör, çok fazla farklı sistem ve tabiri yerinde ise oyun ve oyuncu söz konusuydu. WCF servisleri, XML Web Servisleri, Java tabanlı olanları ve belki de yarın gelecek olan çeşitli COM bileşenleri, 3ncü parti uygulamalar, koduna müdahale edemeyeceğimiz programlar vs.

Yaklaşık olarak 4 dakika 38 saniye…İzleyen yazıyı benim okuma hızım bu oldu. Aslında bu süre şu demek; Öğle arasına çıkmadan bir 4 dakika 38 saniye demek bu…Ya da geldikten sonra bir 4 dakika 38 saniye demek…Ya da sabah işe erken geldiğimizde ayırabileceğimiz bir 4 dakika 38 saniye demek…Ya da servisi/otobüsü/minibüsü beklerken ayırabileceğimiz 4 dakika 38 saniye demek. Hatta Facebook’ a, Twitter’ a, Linkedin’ e, Youtube’a bakmadan geçireceğimiz bir 4 dakika 38 saniye demek… E o halde ne duruyorsunuz?Ayırın işte o zamanı

Hepimizin hafızasında yer eden ve defalarca seyretse de asla sıkılmayacağı kült filmler vardır. Hatta nesiller ilerledikçe, her neslin mutlaka en az bir kere uğradığı, uğraması gereken yapımlar vardır.

Daha dün gibi hatırlıyorum. Windows Communication Foundation 4.0 ile gelen yenilikleri inceliyor, öğrendiklerimi derhal bloğumda paylaşıyordum. Zaman ya çok hızlı akıyor ya da Microsoft zamanın önünde koşuyor

Bazen yemek yemek için dışarı çıkar ve daha önceden gitmediğimiz bir yere oturup hiç bakmadığımız tadlara yelken açarız. Bu, bazen çok başarılı sonuçlanır ve bize büyük bir keyif verir. Bazen de yapmış olduğumuz tercihlerimiz için pişmanlık duyarız. Hatta bazı zamanlarda yerken iyi gelen o tadlar, çıkışta büyük sıkıntılara yol açabilir

Banka gibi, pek çok farklı sistemin bir arada yer aldığı ve çalıştığı, çoğu zaman heterojen yapıda olan büyük çaplı çözümlerde, servislerin sıklıkla kullanıldığını görürüz. Çok basit bir operasyonel uygulama bile, çalışacağı veri kümesini sadece veritabanı kaynağı üzerinden değil, sistem içerisinde yer alan başka kanallardan da almak durumunda kalabilir. Tam tersi durumda söz konusudur. Gerçekleşen bir toplu işlemin içerisinde, akışın çeşitli noktalarında yine servisler devreye girerek diğer sistemlerin haberdar edilmesi de söz konusudur. İşte böyle durumlarda, sistem içerisindeki parçalar arasındaki entegrasyonun sağlanabilmesi amacıyla, servis bazlı çözümlere sıklıkla başvurulur.

Yandaki karikatür, aşağıdaki yazıyı bitirdiğim zaman aradığım giriş resmi ile ilişkili olarak karşıma çıkan örneklerden sadece bir tanesiydi. Beni epey bir güldürdüğünü ve neşelendirdiğini ifade edebilirim

1999 yılında girdiğim yüksek lisans (MBA-Master of Business Administrator) programını tamamlarken, bitirme projemde “Türkiye’ nin Dünya Bankası borçlanmalarını” ele almaya çalışmıştım. Haliyle o dönemlerde ve geçmişte, ülkemizin Worldbank üzerinden yaptığı borçlanmalara ait istatistiki bilgilere oldukça fazla ihtiyacım vardı. O kütüphane bu kütüphane gezmek dışında, dünya bankası internet sitesinden yayınlanan istatistik bazlı raporları da değerlendirmeye alıyordum. Yaklaşık olarak 60 sayfalık bir döküman oluşturmayı başarmıştım. Sunumumu yaptım, vardığım sonuçları değerli hocalarım ile paylaştım