Ruby Kod Parçacıkları - 7 (Object Method, Class Method, Public, Private, Protected)

Ruby sınıflarında farklı amaçlarla kullanılan metodlar mevcuttur. Serimiz boyunca pek çok çeşidini kullandık. Nesne örneklerini oluşturmak için initialize metodundan, sınıf varlığını String olarak yazmak için ezdiğimiz (override) to_s metodundan, sınıfa ait durum bilgisini taşıyan nitelikler (Attributes) için accessor’lardan vb…

Ağırlıklı olarak Instance method’lar kullandık. Bu metod tipinden başka Sınıf metodları (Class Methods) da mevcuttur. (Ben.Net tarafındaki static metodlara benzetiyorum) Ayrıca metodlara public, private ve protected olmak üzere üç farklı seviyede erişim kontrol kriteri verilebilir.

Varsayılan olarak tüm metodlar public tanımlanırlar. Yani kodun her seviyesinden erişilebilirler. Diğer yandan sadece sınıf içinde kullanılması istenen metodlar için private tanımlaması yapılabilir. protected erişim belirleyicisine sahip metodlara ise sadece türeyen sınıflardan erişebiliriz.(Inheritance konusunda buna da değineceğiz)

Aşağıdaki kod parçacığı ile devam edelim.

class Vehicle
  @@vehicleCount = 0 #0 Global Variable

  def codeName # Accessor method
    @codeName
  end

  def type # Accessor method
    @type
  end

  def power # Accessor method
    @power
  end

  def commander # Accessor method
    @commander
  end

  private :type, :power #1 private accessor methods

  def move(direction, value) #2 Instance Method
    "move to #{direction} with #{value} for #{@codeName}."
  end

  def fixIt
    "#{@codeName} is fixing..."
  end

  protected :fixIt #3 protected method definition

  def initialize(type, power, commander, codeName) #4 Constructor method
    @type = type
    @power = power
    @commander = commander
    @codeName = codeName
    @@vehicleCount += 1
  end

  def self.getVehicleCount #5 Class Methods
    @@vehicleCount
  end

  def to_s #6 overriding
    "#{@codeName}->Commander: #{@commander} - (#{@type}-#{@power})"
  end
end

if __FILE__ == $0
  tiger = Vehicle.new("Tank", 80, "Colonel Burk", "Red Baron")
  puts tiger.to_s
  puts tiger.move("left", 10)
  # putstiger.fixIt#7 protected method access violation

  spitfire = Vehicle.new("Fighter Plane", 85, "Lieutenant Tubi", "Minion Fighter")
  puts spitfire.to_s
  puts spitfire.move("backward", 15)

  puts "Current vehicle count is " + Vehicle.getVehicleCount.to_s

  # putstiger.type#8 private method access violation
end

Kod parçasının bu haliyle çalışma zamanı çıktısı aşağıdaki gibidir.

Gelelim kod parçasında dikkat çeken noktalara.

• Vehicle sınıfı içerisinde bir global değişken (#0 da) tanımlanmış olup bu değişkenin artımı yapıcı metod (initialize) içerisinde gerçekleştirilmiştir (#4)
• Sınıfın codeName,type,commander,power isimli 4 niteleyicisi vardır. type ve power accessor metodları private olarak tanımlanmışlardır. Yani Vehicle sınıfı dışında erişilemezler. Tanımlama #1 numaralı satırda symbol’ler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çok doğal olarak aksi belirtilmediği için commander ve codeName accessor’ları public metod’lardır.
• move ve fixIt isimli metodlar Instance metodlardır. Ancak fixIt, protected olarak işaretlenmiştir (#3 nolu kod satırı) Dolayısıyla sadece Vehicle’dan türeyen sınıflarca kullanılabilir.
• #5 numaralı satırda bir sınıf metodu tanımlaması gerçekleştirilmektedir. Sınıf metodunun self. notasyonu ile yazıldığına dikkat edelim. self ile tahmin edileceği üzere Vehicle nesnesinin o anki çalışma zamanı örneği işaret edilmektedir (Sanırım C# tarafındaki this anahtar kelimesinin görevini üstlendiğini düşünebilirim)
• Sınıf metodlarına erişirken #9 numaralı satırdaki söz dizimi kullanılır.
• Kodun #7 ve #8 numaralı satırları çalıştırıldığında ise sırasıyla aşağıdaki ekran görüntüsünde yer alan hataların alındığı görülebilir. Nitekim #7 numaralı satırda protected olarak işaretlenmiş, #8 numaralı satırda ise private olarak işaretlenmiş metod erişimleri söz konusudur. Bu geçersiz kullanımlar nedeni ile çalışma zamanında hatalar alınır.

protected erişim sonrası alınan hata

private erişim sonrası alınan hata

Böylece geldik bir kod parçacığımızın daha sonuna. Tekrardan görüşünceye dek hepinize mutlu günler dilerim.

Orijinal Kaynak